YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 1. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Osman KATIRCIO

OSMAN KATIRCIO

 

KELİMELERLE BALKICA

Kelimeler milletin kültür kodlarını oluşturan terkiplerden sadece biri. Köyümüzde kullanılan kelimeler hakkında bulunduğumuz mekânlarda kullandığımızda ne anlama geldiğini anlamaya çalışan insanlarla karşılaşıyoruz. Kelimeler bizim değerlerimiz. Her kelimenin kendi içerisinde -semantik, anlambilimsel- bir değeri anlamı bulunuyor. Kelimelerin anlamlarını bulmaya çalışırken köyümüzde ne anlamda kullanılıyor ise o anlamı yakalamak için çaba gösterdim. Bunu kelimelerin açıklamalarına baktığımızda görebilirsiniz. Bazı kelimelerde bu daha dikkat çekicidir. Çalışmada sadece orijinal kelimeleri dikkate aldım. İsimler ağırlıkta fiiller isimlere nazaran daha azdır. Birkaç deyim ve ikileme bulabildim. Köyümüzde kullanılan bitki isimlerine de değindim bunların yeterli olmadığı aşikârdır.

Gelelim kelimelere:
26.06.2006 kelime çalışmamdan Sakarya Üniversitesi tde- Balkıca köyü Tavas Denizli

FİİLLER:
Zapıra- : Koşmak acele gitmek
Seyirt- : Koşmak acele etmek
Firt et- : Fikir etmek anlamında sözcük düşünmek akletmek
Çıfıtı cık- : Karma karışık olmak
Hıyalla- : Kötü bir iş olacağını düşünmek sezmek
Cip ol- : çaresi olmak
Gevme-: büyükbaş hayvanların ağzında yiyeceği gevelemesi
Esel-: yetişmek, büyümek
Sıltar-: köpeğin dişlerini göstermesi
Gurk (Cork) yat-: tavuğun kuluçkaya yatması
Kiyp-: kaybolmak, saklanmak
Avut-: teselli etmek
Muşgur-: ağlamak, hüngürdemek, kızılan kişi için ağlayışını anlatmak için kullanılır.
Buğsa-: öğsemek, hayvanın kızışması
Kerk-: (argo)birine arkadan yaklaşmak
Çömülen bul- : (argo) Otura kalmak tavuklar gibi kuluçkaya yatmak yürüyememek çömelmek
Mıdılla- : (argo) Eskiden hayvanlarla çift sürerken arıktan çıkan veya hızlı olmayan hayvanı arıkta tutmak için arkadan değnekle yönlendirmek

İSİMLER:
Evlek: Bir evin oturabileceği kadar yerin olması parsel köyde genellikle soğan tarlası olarak bahçe olarak kullanılır
Sumurt: pelidi olan ağaç meşeye benzer (köyde iki yerde bu ağaçtan bulunuyor) Su gözü anlamı da olabilir
Gedik: Çitte ki boşluk, avlu çıkış kapısı
Eyem: Vakit zaman
Sini: Sofrada düz tepsi
İkman: İdmandan bozulmuş antrenman egzersiz alıştırma
Süse: Düz yol (asfaltlanmış yol )laka -kasis-i olmayan yol
Çeki: Eskiden kadınların başörtülerinin (çemberilerinin) üzerine doladıkları oyalı aksesuar
Çemberi: başörtüsü, örtü
Tepit: genellikle hayvanlar için üretilen kepekli ekmek
Hayat: kırsal kesimde evlerin dış cephesinde ve ön kısımda bulunan balkon, salon, geniş yer, sofa
Çemeç: paston, asa
Yuka: yufka ekmeği
Şibir: siyah, güzel
Gaaca: kalay yeri
Kenef: hela tuvalet
Şibir: siyah, güzel
Gaaca: kalay yeri
Belen: Bayır, yamaç, engelli tepe
Tula: yanak
Yantırı: komşu
Evin: yemekteki kuru fasulye, nohut, gibi taneler
Hışım: kızmak
Sipsi: düdük, gül ve kavak dalından yapılan flüt
Lelengi: yuvarlak yağlı lokumu andıran mayalı ekmek
Samıra: ters, hayvan pisliği, dışkı
Kımsır: pinti cimri
Pıtlık: çok şişman, kalıbına sığmayan
Pelit: temel ve meşe gibi maki ormanı ağaçlarının meyveleri
Bılla: abla
Yivlim: rezil-i rüsva, halk arasında kötü duruma düşmek
Gireniz: kenar yer
Çiğin: omuz
Tenem: sac örgüsü, belik
Gerelti: gölge, karanlık, engel
Yalım: herhalde, sanırım
Gari: artık
Seyrek: aralıklı
Cibi: civciv
Cücük: filiz
Mehenk: dalga geçmek, alaya almak
Ebir cubur: ufak tefek
Pusak: elbise
Meymenet: fayda, cihet, yön
Gelep: kullanılabilir duruma getirilmemiş ip yumağı
Çağla: bazı meyvelerin ermemiş hali çiğ ve taze olanı
Kayme: para
Fistan: entari etek
Muşmula: yenidünya meyvesi
Geniz: boğaz, somat
Somat: boğaz, burkulan, boğumlu
Gümeç: küp, yuvarlak su testisi
Barın: sadır, göğüs, ön cephe
Ölkez: uyuşuk, dermansız takatsiz
Çalım: kızgınca tafra yapma
Yönetli: meleke sahibi, becerikli
Enele: cin, canavar
Sullap: yakışıksız iş yapan, uygunsuzca davranan
Babbili: ayakkabı
Bu yooda: bu yerde, bu defada
Cırık: civcivlikten yeni cıkmış, yeni yeni ötmeye başlayan horoz
Davın: bela, sorun
Bungun: sıkıcı
Husa: huzur. Bu kelimenin husasız şekli daha fazla kullanılır
Çıntırıklı: aşırı naz yapan, işveli
Yumkustu: gizli kapaklı
Esireli: uyurgezer, rahat olmayan
Divan: üzerine oturulan kanepe
Alatkıpat Alelacele acil olarak
büğlek: yaz aylarında hayvanlara saldırarak kanını emen ve canını yakan sinek türü, övez de deniliyor
Gorçun: işkembe gibi sindirim sistemindeki organların üzerindeki tırtıllı koruyucu süngerimsi yapı
kopat: kapa, uygun olmayan
kadıya b.. yediren: işkembe, iç içe dürülmüş sindirim sistemi
Yüklük: yatak yorgan ve yastığın konulduğu bölüm bir nevi vestiyer
Cumba: içerden dışarıya gösterirken dışardan içeriyi göstermeyen kafes. Engel, köyümüzde bir evde vardı evin yıkılması sonucu oda kalmadı.
Almalık: eski evlerde tavana yakın tabakların ve meyvelerin konulduğu yüksekçe yer süs amaçlı da kullanılabilirdi. Elmalık
Peşkir: özel olarak dokunan bez havlu

DEYİMLER:
Göz ilmek-: nazar değmek
senin eşeğin erkek: tamam, senin dediğin olsun anlamında
Alla girip salla cıkmak: ölünceye kadar gelinin evde kalması
Namazı kocatmak: namazı geciktirmek
Çiği yutmak: erken kalkıp iş başı yapmak
Yokuşa sürmek: engel olma, işi olura bırakmamak
İçi dışına çıkmak: kusmak
Ciğer bağında bulmak: ölmek, beddua etmek
Yüzünü yücüler görmek: birini görmek istememek, ölmesini istemek
Gözünün çayırını açmak: paylamak akıllandırmak
Şom ağız: uğursuz, şıp damak
….. ipinne kuşak: (argo) dertsiz olmak

İKİLEMELER:
Varlı vakitsiz: zamansız
Kirli kibar: nazik değilken nazik olmaya çalışan
Cins cibilliyet: yaratılış, tabiat, tıp

BİTKİ İSİMLERİ
Horozibiği (Çoban Çantası diye bilinir)
Yılan mürdümeği
Isırgan otu
Geven: hayvanların yediği kök ve yaprakların yakılarak hayvan yiyeceği olarak kullanılan otsu dikenli bitki

YAZIYA EKLEME:

ŞIPPAK: TERLİK, SINDI: MAKAS, BABUÇ: AYAKKABI, SİNİ:SOFRA TEPSİSİ, BUBA: BABA AGA: ABİ, ÇORA: ÇORBA, GIKGI: YUMURTA, AMAT: AHMET, IRMIZAN: RAMAZAN, ERCEP:RECEP, MEMDALI: MEHMET ALİ, ÜSEN: HÜSEYİN, MISDIVA: MUSTAFA, İBRAM: İBRAHİM, ÜMMET: HİMMET, AŞA: AYŞE, HATMANA: FATMANA, İSMEL: İSMAİL, HÖRÜ:HURİYE, SÜLEMAN: SÜLEYMAN, IRASÜL: RASÜL

Balkıca

Döviz

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...