YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 661. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

BİR SABR-I CEMİL ÖRNEĞİ PEYGAMBER; HZ. EYUB A.S.
(I)

GİRİŞ

Kur’an’ı Kerim’de yer alan peygamberler içerisinde, hakkında en az bilgi bulunan Eyyub a.s. olup adı dört yerde geçer. Bu dört yerden ikisinde sadece ismi anılır ve peygamber olduğu bildirilir. Diğer iki yerde ise ona altı ayet tahsis edilmiştir. Eyyub(a.s) ile ilgili, Kur’an’ı Kerim’de bundan başka bilgi yoktur. Güvenilir hadis kitaplarında ise tek bir hadis vardır.”[A.Aydemir; İslami kaynaklara göre peygamberler, s.97)
Kütübü Sitte'de geçen tek hadis ise şöyledir: "Resulullah (sav) buyurdu: "Eyyub" çıplak vaziyette yıkanırken üzerine altından bir sürü çekirge düştü. Eyyub hemen onları toplayıp elbisesinin cebine avuç avuç koymaya başladı. Bunun üzerine Rabbi ona seslendi: "Ey Eyyub, ben seni bu dünyalıklardan müstağni kılmadım mı?" Eyyub: "Evet! Ey Rabbim! Benim bu hareketimde senin bereketine karşı müstağni tavrım yok." Dedi." [Buhari ve Nesâi; Rûdâni,  Cem'ul Fevâid, c.V, s.152]
Seyyid Kutup, Eyyub kıssası hakkında şu ilginç tespiti yapmaktadır. “Hz. Eyyub’un imtihan kıssası, bu tür kıssaların en dehşetlisidir. Ancak genel olarak Kur’an ayetleri ayrıntılara girmeden bu kıssayı özet halinde vermektedir.”[Fi Zılâli’l Kur’an, c.VIII; s.59] 
Kur'an kıssalarının tümüne has genel özelliğinden ve bahusus incelediğimiz Eyyub kıssasının diğer kıssalara nazaran daha da mücmel olmasından dolayı, kıssasının mufassallaştırılması gayesiyle “..Tarih, Kasas ve tefsir kitaplarında Eyyub (a.s)’la ilgili oldukça bol bilgiler dercedilmiştir. Hz. Eyyub konusunda diğer din mensuplarından ne duyulmuşsa (doğru-yanlış demeden) kitaplara geçirilmiştir.[A.Aydemir, age, 97] 

1 - EYYUB A.S

 a-Eyyub (a.s) kimdir?
 Hz. Eyyub'un nesli hakkında elimizde yeterli sahih veriler olmadığı için, bu konuda kâmil manada bilgilenmek mümkün olamamaktadır.İslam kaynaklarında yer alan çoğu rivayetlerde Eyyub (a.s)ın, Hz. İbrahim soyundan olduğu belirtilmektedir. Buna en güçlü dayanak, Kur'an'ın onu, İsrail oğulları resulleri silsilesi içerisinde sıralaması ve yaşadığı varsayılan Edom bölgesinin, Hz. İbrahim oğlu, İshak oğlu, Iys neslinden gelenlerin yaşayıp çoğaldığı bir yer olmasıdır. [Kitab-ı mukaddes; Tekvin kitabı; Bab25 / 25-34]
Fahruddin er-Razî de (ö.1209/606), Hz. Eyyub'un, Hz. İshak'ın neslinden olduğu kanaatinde olup Vehb ibn Münebbih'ten şu rivayeti aktarır; "Eyyûb (as), Diyâr-ı Rûm'dan olup Eyyûb İbn Enûs'dur. İys ibn İshâk (a.s)'ın zürriyetindendi. Annesi de, Lût (a.s)'un sülalesindendi. Allah onu seçmiş ve peygamber yapmıştı. Adının geçtiği Nisa 163. ve En’am 84.’ayetlerdeki konunun akışından onun bir İsrailî olduğu tahmin edilebilir."[Mefâtihu’l-Gayb, c. XIV, s.198–199; Mehmed Vehbi, Büyük Kur’an Tefsiri, c.IX-X, s. 3467; Mevdudi; Tefhim’ül Kur’an tercümesi, c.III, s.325]
Bazı müfessirler onun İsrail oğulları’ndan olduğunu, bazıları Mısırlı olduğunu, bazıları Hz. Musa’dan önce yaşayan veya Hz. Davud ve Süleyman (a.s) zamanında yaşayan bir Arap olduğunu söylerler. Muhammed Esed ise: Hz. Eyyub'un, Nabatî kökenli Arap olduğu kanaatini belirtmektedir.“[Kur’an Mesajı, c.II; s.661)
Hz. Eyyub isminden ve sözü geçen muhitten (Kuzey Arabistan) anlaşılacağı üzere, Yahudi değil Arap’tır. Çünkü “Nabatlılar Araptırlar. [(Eyyub'un adının (İbranice Iyyob; Arapça Eyyub) etimolojisine bak: T.D.V. İs. Ans. Eyyûb mad. c.XII, s.16;Neşet Çağatay; İslam öncesi Arap tarihi ve cahiliye çağı, s.46]
Netice itibariyle Hz. Eyyub, Arap asıllı olsa bile tervic ettiği din bakımından Yahudi'dir. Tıpkı Hz. İbrahim ve Şuayb gibi.

 b- Yaşadığı yer
İslam kaynakları, Eyyub peygamberin yaşadığı bölgelerden birisi olarak;“Horan bölgesinin geniş Besîne toprakları coğrafi tarifini yaparlar.”[Afif Abdulfettah Tabarra; Kur’an’da Peygamberler ve Peygamberimiz, s.248; Abdullah Aydemir; A.g.e, s.98] Besîne'nin, Filistin'deki, Celile gölünün kuzeydoğusundaki Hauran'la Şam arasında olduğunu anlamaktayız. Bu bölge diğer bir tarif  ile Lut gölünün kuzeydoğusunda yer alır.
Hz. Eyyub'un yaşadığı varsayılan bir başka bölge ise Lut gölünün güneydoğusunda kalan ve Tevrat'ta ismi geçen Uts'tur. "Uts ülkesinde yaşayan Edom bölgesi tanımı yapılmaktadır. Bu günkü Ürdün ile İsrail sınırları içerisinde kalan; Edom adı verilen ve güneyde Akabe körfezi ile Gazze arasındaki yerleşim bölgesi içindedir.  [S. Ateş; Yüce Kur’an’ın çağdaş tefsiri, c.VII; s.475; Ş. Günaltay, İslam öncesi Arap tarihi, s.62]
d-Hz. Eyyub'un ailesi ve serveti:
Kur'an-ı Kerim Hz. Eyyub'un ailesi ve malvarlığı hakkında herhangi bir açıklama yapmamaktadır. Onun hakkında mufassal malumatı Tevrat'ın Eyyub kitabındaki açıklamalardan ediniriz.
Tevrat'a göre Hz. Eyyub'un ailesi ve mal varlığı şöyledir: "Yedi oğlu, üç kızı vardı. Yedi bin koyuna, üç bin deveye, beş yüz çift öküze, beş yüz çift eşeğe ve pek çok köleye sahipti. Doğudaki insanların en zengini o’ydu. Oğulları sırayla evlerinde şölen yapar, birlikte yiyip içmek için üç kız kardeşlerini de çağırırlardı."
Tevrat'taki bilgilerden anlaşılıyor ki, Hz. Eyyub hayvancılıkla uğraşan bir kişi olup edindiği servet sıradan bir mal varlığı değildir. Ve ailesi de kalabalıktır. Hz. Eyyub'un variyetini, Tevrat kıssasındaki Şeytan'ın, Eyyub (a.s)’a dair, Allah ile mukalemesinde, sarf ettiği şu sözlerinde görmek mümkündür. "Onu, ev halkını, sahip olduğu her şeyi sen çitle çevirip korumadın mı? Elleriyle yaptığı her şeyi bereketli kıldın. Sürüleri bütün ülkeye yayıldı."[Kitab-ı mukaddes; Eyub kitabı; Bab 1/ 2-10]

2 - HZ. EYYUB'ÜN NÜBÜVVETİ

a-Kur'anâ göre Eyyub a.s’ın Peygamberliği
Kur'an-ı Kerim, Hz. Eyyub'u peygamber olarak tanımlamakta ve kıssaları anlatılan diğer nebiler içerisinde sıralamaktadır:
نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ وَكَذَلِكَ  وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلاًّ هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِن قَبْلُ وَمِن ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ                                                                      
                                             وَإِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًا وَكُلاًّ فضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ    وَزَكَرِيَّا وَيَحْيَى وَعِيسَى وَإِلْيَاسَ كُلٌّ مِّنَ الصَّالِحِين
"Biz, O'na (İbrahime) İshak ve Yakub'u da armağan ettik; hepsini de doğru yola ilettik. Daha önce de Nuh'u ve O'nun soyundan Davud'u, Süleyman'ı, Eyyub'u, Yusuf'u, Musa'yı ve Harun'u doğru yola iletmiştik; Biz iyi davrananları işte böyle mükâfatlandırırız. Zekeriyya, Yahya, İsa ve İlyas'ı da (doğru yola iletmiştik). Hepsi de iyilerden idi. İsmail, Elyesa', Yunus ve Lût'u da (hidayete erdirdik). Hepsini âlemlere üstün kıldık."[En’am,84-86; Nisa,163]
Kur'an, Hz. Eyyub'u peygamber olarak beyan etmesine mukabil; Eyyub'un(a.s) peygamberliğinin detayları hakkında bilgi sunmamaktadır. Mesela, Eyyub(a.s) ne zaman peygamber olmuş, Hangi kitapla amel etmiş? Allah'ın mesajını kimlere ulaştırmış? Kavminin itikadî durumu nedir? Toplumuna neleri tebliğ etmiştir?
Bu soruların cevabı yoktur.
Kur'an, Hz. Eyyub'un karakterini de şöyle tarif etmektedir. " إِنَّا وَجَدْنَاهُ صَابِرًا نِعْمَ الْعَبْدُ إِنَّهُ أَوَّابٌ =Gerçekten biz Eyyub'u sabırlı (bir kul) bulmuştuk. O, ne iyi kuldu! Daima Allah'a yönelirdi."[Sad,44]
Bunun yanı sıra Tevrat'ta anlatılan Eyyub kıssasının anlatımlarını, Kur'ani bakış açısıyla ele aldığımızda; Hz. Eyyub'un, Tevrat ahkâmını uygulayan ve buna göre nübüvvetini ikmal eden, doğruluk, Allah'a tam teslimiyet, sabır gibi güzel hasletler sahibi ve örneği bir şahsiyet olduğunu görmekteyiz.
b- Tevrat ve İncil'e göre Hz. Eyyub'un peygamberliği
Kur'an'ın bu tanıtımına mukabil Yahudi ve Hıristiyan kaynakları onu peygamber olarak kabul etmezler. Hz. Eyyub, Yahudilerce bir peygamber değil, "aziz" olarak tanınan biridir. Yahudi kaynaklarına göre Eyyub  a.s, “zengin, çok dindar ve dik başlı biriydi” (Kitab-ı mukaddes; Eyub kitabı; Bab 1/ 2-10)

Talimi İncillerden olan Yakup kitabında; Hz. Eyyub'un hastalıklara sabrı ve Allah'ın ona rahmeti hatırlatılmaktadır: "Sıkıntıya dayanmış olanları mutlu sayarız. Eyüp'ün nasıl dayandığını duydunuz. Rab'bin en sonunda onun için neler yaptığını bilirsiniz. Rab çok şefkatli ve merhametlidir."[İncil; Yakup kitabı; Bab5 / 11; Yaşar Kutluay; İslam ve Yahudi mezhepleri; s.168]

 

Balkıca

Döviz

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...