YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 656. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

İSLAM’DA İTAAT, TESLİMİYET VE TEVEKKÜL
(I)

 A-İTAAT (I)

Kelime Anlamı

Boyun eğme; Uyma, dinleme, alınan emre göre hareket etme anlamına gelir. Arapça'da "t, v, a" kökünden türemiş mezid bir mastardır. İnkıyâd ile eş anlamlıdır. Bunun karşıtı, adem-i itaattır ki, itâatsizlik, serkeşlik ve muhalefet anlamına gelir. Bu manada, itaat edene muti', kendisine itaat olunana da mutâ' denir.                  

İtaatın Önemi

Toplu halde yaşayan insanların, ilişkilerinin sağlıklı yürüyebilmesi, huzur ve güven içinde yaşayabilmeleri, bir takım düzenlemelerin varlığına bağlıdır. Millet ve cemiyet olarak güçlü-kuvvetli olabilmek, cesur olup korkuya kapılmamak, Allah ve Rasûlü’ne itaatla aramızda niza etmemeye ve karşılaştığımız sıkıntı ve meşakkatlere sabrederek göğüs germeye bağlı. Yukarıdaki ayet-i celilede beyan olunduğu üzere, cemiyette niza olmaz, anlaşmazlıklar kısa sürede ve âdil biçimde çözüme kavuşur. Toplumda huzur ve sükûn hâkim olur, güven ortamı teessüs eder. İtaatın olduğu yerde anarşi değil, hiyerarşi olur.                                                     Nitekim ayette şöyle ifade buyurulur: “Allah ve Rasûlü’ne itaat edin, birbirinizle çekişmeyin; sonra korkuya kapılırsınız da kuvvetiniz gider. Bir de sabredin. Çünkü Allah sabredenlerle beraberdir.” [Enfâl, 46]

Kimlere İtaat Edilir?
Kimlere itaat edilmelidir? Elbette itaata kim lâyıksa ona itaat etmek, kime boyun eğmek gerekiyorsa ona boyun eğmek ve kimin emrini yerine getirmek gerekliyse onun emrini yerine getirmek icap eder. Buna göre; kendisine itaat edilmesi gereken en büyük otorite, şüphesiz ki, tüm alemlerin Rabbi olan Allah'tır. O'na itaat her itâattan önce gelir, O'nun buyruğu buyruklardan üstündür. Kendisinden başkasına itaat, ancak O'nun izniyle ve müsaade ettiği ölçüde caizdir.
Görülüyor ki, itâatta öncelik; her şeyi yaratan ve dilediği gibi evirip çeviren, tâat ve ibadette kendisine ortak kabul etmeyen, yegane hüküm sahibi Allah'ındır. O'na itaat mecburidir. Müsaade ettiği ölçüler içinde başkasına itaat etmek de haddi zatında kendisine itaat etmektir. Çünkü gaye, O'nun dediğinin tahakkuk etmesidir. Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyrulur: "Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, Peygambere ve sizden olan ulû'lemre (buyruk sahiplerine) itaat ediniz. Eğer bir hususta anlaşmazlığa düşerseniz -Allah'a ve ahiret gününe inanıyorsanız- onu Allah'a ve Rasule götürün. Bu, hem daha hayırlı hem de neticede daha iyidir" (Nisâ,59).
Allah'a itaat nevilerinden biri de, ana-babaya itaat etmek ve onlara iyi davranmaktır. Ayet-i celilede; "Rabbin sadece kendisine kulluk etmenizi, ana-babanıza da iyi davranmanızı kesin bir şekilde emretti. Onlardan biri veya her ikisi senin yanında yaşlanırsa, kendilerine 'öf' bile deme, onları azarlama; ikisine de güzel söz söyle. Onları esirgeyerek üzerlerine kanat ger ve de ki: Rabbim! Küçüklüğümde onlar beni nasıl yetiştirmişlerse, sen de onları esirge!" (İsrâ, 23-24) buyurulmuştur.
Resulullah (s.a.s) da; "Rabbın hoşnutluğu ana-babanın hoşnutluğuna bağlıdır. O'nun gazabı da ana-babanın gazabına bağlıdır" (Tirmizî, Birr, 3) buyurmakla bu konuya dikkati çekmiştir. 

İslâm’da İtaatin hükmü

İslam’da meşru bir mercie meşru hususlarda itaat etmek farzı ayındır. Bu, Kitap, Sünnet ve İcma’ ile sabittir. İlgili bazı ayetler şunlardır:
*“Ey iman denler! Allah'a itaat edin, Peygambere de itaat edin ve sizden olan emir sahibine de itaat edin. Eğer herhangi bir şeyde anlaşmazlığa düşerseniz; Allah'a ve ahiret gününe gerçekten inanıyorsanız, onu Allah ve Rasulüne arz edin. Bu, daha iyidir ve sonuç bakımından da daha güzeldir.”[Nisa suresi, 59]
*“De ki: Allah'a ve Rasûlü'ne itaat edin. Eğer yüz çevirirlerse bilsinler ki Allah, kafirleri sevmez.” [Al-i İmrân, 32]
*“Aralarında hüküm vermesi için Allah'a ve Rasûlü’ne davet edildiklerinde, müminlerin sözü ancak "İşittik ve itaat ettik" demeleridir. İşte asıl bunlar kurtuluşa erenlerdir.” [Nûr suresi, 51]
*“Her kim Allah’a ve Rasûlüne itaat eder ve Allah’a haşyet besler (O’ndan korkar/saygı duyar) ve (gelecek günâhlarından nâşî de) O’ndan sakınırsa, işte murada (kurtuluşa) erecek olanlar bunlardır.” [Nûr, 52]
*“Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin, o Rasûle itaat edin. Tâ ki ilâhî rahmete kavuşturulasınız.” [Nûr, 56]
*“Kim Allah’a ve Rasûlüne itaat ederse muhakkak ki en büyük kurtuluşla kurtulmuştur o.” [Ahzab, 71]
Sünnet’te de bu hususta pek çok hadis mevcuttur
*"Müslüman olan kişinin itaat etmesi onun vecîbesidir, hoşlandığında da hoşlanmadığında da... Ancak günah işlemesi emredilmiş olursa başka... Günah işlemeyi emredene itaat yoktur."[Süyûtî, ed-Dürru’l-Mensur, II, 576]
* “Müslüman bir kimse üzerine, sevdiği veya hoşlanmadığı her hususta (iş başındakileri) dinleyip itaat etmek gerekir. Ancak ma’siyetle emrolunduğu vakit, dinlemez ve itaat etmez.”(R. Salihîn, Hadis no: 661]
* İbn Ömer (r.anhuma) şöyle demiştir: “Biz Rasûlullah s.a.v.’e sözünü dinleyip itaat etmek üzere bîat ederdik. Rasûl-i Ekrem, ‘Gücünüzün yettiği kadar’ buyururlardı.”(R. Salihîn, Hadis no: 662]
* Enes (r.a.) anlatıyor: Rasûlullah şöyle buyurdu: “Sizin üzerinize, başı kuru üzüm gibi Habeşî bir köle bile (amir olarak)vazifelendirilmiş olsa (sözünü) dinleyiniz, (emrine) itaat ediniz!” ( R. Salihîn, H. no: 664]
* Ebu Hüreyre (r.a.) anlatıyor: Rasûlullah (s.a.v.) buyurdular ki: “Kim bana itaat ederse, muhakkak ki Allah’a itaat etmiş; Kim bana isyan ederse hiç şüphesiz Allah’a isyan etmiştir. Kim emîr’e itaat ederse, bana itaat etmiş olur. Kim emîr’e isyan ederse, muhakkak ki bana isyan etmiş olur.”[R. Salihîn, Hadis no: 669]
* Ebu Bekre (r.a.) demiştir ki; ben Rasûlullah’ı şöyle söylerken işittim: “Kim sultan’a ihanet ederse, Allah da ona ihanet eder.”( Riyâzu’s-Salihîn, Hadis no: 671]


İtaat’ın Mükafatı
Allah ve Rasûlü’nün sevgisini kazanabilmenin yolu, öncelikle ve özellikle onlara itaatten geçiyor. Allah ve Rasûlünü kendilerine hakem tayin eden mü’minlerin bariz vasfı; ‘işittik ve itaat ettik’ sözleridir ki bu da onları, gerçek kurtuluşa kavuşturur.. Yapılan işlerde verimlilik-süreklilik artar. Toplumda ahenk, kazançta bet-bereket husule gelir. Dünyada bunlardan daha büyük fayda düşünülebilir mi?
Hâsılı; İlahi rahmete kavuşabilmenin veya rahmetle muamele görebilmenin yolu, namazı ikame (dosdoğru edâ), zekâtı ifânın yanında, Rasûlullah’a, O’nun vârislerine ve bizden olan emir sahiplerine itaattan geçiyor.
Hakiki manada murada erebilmenin çaresi de Allah ve Rasûlüne itaatla birlikte haşyet ve takvadır.
Haşyet: Ahirette elîm ve çetin azaba uğrama kaygısiyle Allah’tan korkup, ürperti, endişe ve elemle yaşamak, şımarık ve pervasız davranışlardan uzak olmaktır.
Takva: Allah korkusuyla haram-mekruh ve şüphelilerden hatta mubahların fazlasından dahi azami derecede kaçınmak ve Allah’ın emirlerine uyarak azabından korunmaktır.

İtaatın Uhrevi faydası ise

Cennet ve Cemâl-i ilahi’dir.  Nitekim ayette:"Bunlar Allah'ın sınırlarıdır. Kim Allah'a ve O'nun Peygamberine itaat ederse, Allah onu, içinden ırmaklar akan cennetlere koyacaktır; orada devamlı kalıcıdırlar. İşte büyük kurtuluş budur" (Nisâ,13) buyurulur.

İtaatsizliğin kötü sonuçları ise
Biraz önce saymaya çalıştığımız güzelliklerden mahrumiyet, Cemiyette emniyet ve asayiş / rahat-huzur ve sükûn yerine fitne-fesat ve kargaşa hakim olur. Her tarafta isyan filizleri yeşermeye başlar. Yaptığımız çalışmalar, işler, arzu edilen şekilde yürümez, yürüse de bereketsizlik-verimsizlik olur.

Ahretteki karşılığı da -Allah korusun- ebedi veya muvakkat Cehennem ateşi olur. Hak Teâlâ, kendisine itaat etmeyenlerin, ahiretteki vaziyetlerinden şöyle söz ediyor: "Yüzleri ateşte evrilip çevrildiği gün; keşke Allah'a itaat etseydik, peygambere de itaat etseydik, derler" (Ahzab, 66).
Balkıca

Döviz

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...