YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 588. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

          

İSLAMİ İLİMLERDE DELİLLER, HÜKÜMLER VE METODLAR
(XVIII)

b)- Felasife Metodu
Tercüme hareketinden bir asır sonra ilk islâm filozofu el-Kindî'yi görüyoruz (v. 252/ 866). el-Kindî'yi birer asır ara ile Fârâbî (v. 339/950) ve İbn Sînâ (v. 428/1037) ta'kîb etmiştir. Bu üç şahsiyetle islâm felsefesi teessüs etmiş oldu. Aynı asırların İslâm dünyasında, Mu'tezileden sonra, ehl-i sünnet ilm-i kelâmı da zuhur etmiş ve hatta kemal derecesine yaklaşmış bulunuyordu.
İbn Sînâ'dan itibaren takriben birer asır ara ile islâm tefekkür tarihinin iki büyük simasını daha görüyoruz: Gazzâlî (v. 505/1111) ve İbn Rüşd (v. 595/1198). Bir mütekellim ve hatta folozof olarak Gazzâlî, islâm filozoflarının, islâm akaidini alâkadar eden ilâhiyat ve tabîîyat sahasındaki görüşlerini ele almış, bunların akıl ve din karşısındaki tutarsızlıklarını ortaya koymağa çalışmıştır. Gazzâlî'nin şahsında göze çarpan bu felsefe-kelâm münasebeti müteakip kelâm âlimleri tarafından da devam ettirilmiştir.
 Gazzâlî'nin tenkidleri karşısında Endülüslü İbn Rüşd, felsefeyi müdafaa etmiş, buna mukabil kelâmcıların, onun kanaatine göre, hem akla hem de dine aykırı düşen görüşlerini tenkide tâbi tutmuştur. İbn Rüşd bu maksatla kaleme aldığı iki risalesinde ayrıca felsefî metod ile kelâm metodu arasında dikkati çeken mukayeseler yapmıştır.
İslâm filozoflarının görüşlerine göre akaid sahasında ta'kîb edilen felsefî metod aslında dinî metoddan ayrı bir şey değildir. Kur'an-ı Kerimde Allah yoluna da'vetin şekilleri gösterilmiştir: Hikmet, güzel öğüt ve cedel. Bunlardan hikmet bürhâna, güzel öğüt hitabete, cedel de kelâmcıların nazar tarikına tekabül eder. İnsanlar, isti’dad bakımından aynı seviyede değildir. Kimi burhandan anlar; kimi güzel öğüt ve hitabet ile irşad edilir; kimi de cedel ve münazara ile susturulur. Buna göre Kur'an-ı kerim bütün metodları ihtiva etmiş oluyor.
 İbn Rüşd'ün kanaatine göre: Kur'-an, hakikatları muhatabların seviyesiyle mütenasip olarak ya burhan, ya cedel veya hitabet ile sunmuştur. Bunların içinden burhan metodunu ta'kîbeden filozoflar olmuştur. Selefiyye hitabetle iktifa etmiş, kelâmcılar ise cedeli benimsemiştir.

Balkıca

Döviz
©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...