YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 582. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

          

İSLAMİ İLİMLERDE DELİLLER, HÜKÜMLER VE METODLAR
(XII)

b)- Zanni Hükümler
Matüridi ve Eş’ari arasında ihtilafa medar olan meselelerdir. Bunların birisine göre inanmak veya inanmama küfre sebep olmaz. Maturidi ve Eş’ari arasındaki bazı farklı hususlar. Mesela:
*Maturidi:  Dini tebliğ ulaşmasa da, bir insan aklıyla Allah’ı bulmak zorundadır.
Eş’ari:  Mükellef değildir. Çünkü Cenabı Hak : “وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولاً = Biz, bir peygamber göndermedikçe (kimseye) azap edecek değiliz.” Buyurmaktadır.
 *Maturidi: Teklif-i ma la yutak (Allah’ın bir insanı güç yetiremeyeceği şeylerle sorumlu tutması) ne fiilen ne de prensipte(teoride) caiz değildir.
Eş’ari: Fiilen vuku bulmamış ise de teoride mümkündür.
*Maturidi: Nübüvette erkek olma şartı vardır. Kadınlardan peygamber gelmemiştir.
Eş’ari: Böyle bir şart yoktur, kadınlardan da peygamber gelmiştir. Hz.Meryem Hz.Asiye gibi.
*Maturidi:  Mukallidin imanı sahihdir.
Eş’ari:  Sahih değildir.
*Maturidi:  İnşallah müminim denmez.(Elhamdülillah müslümanım, mü’minim hakka denir.)
Eş’ari : “İnşaallah mü’minim” denebilir.
*Maturidi: Hüsn ve gubh akılla bilinir. O yüzden bir şey güzel olduğu için emredilmiş, çirkin olduğu için de nehiy edilmiştir.
Eş’ari: Husn ve gubh akılla değil, şeriatla bilinir. O itibarla emredildiği için güzel; nehy edildiği için de çirkin olmuştur.
*Maturidi:  Kulda müstakil irade-i cüziye vardır ve yaratılmamıştır. Kul bununla tercih hakkını kullanır. Allah da kulun fiilini yaratır.
Eş’ari:  Böyle bir irade-i cüziye yoktur. Kulun irade-i cüz’iyesi de irade-i külliyeye bağlı olup onu Hz.Allah yaratır. Dolayısıyla kul muhtar; bi mana muzdarrdır.(Bu yüzden Eş’ariye Cebr-i mütevassıt denir.)
*Maturidi: Allah’ın tekvin sıfatı vardır ve ezelidir.
Eş’ari:  Tekvin, Kudret sıfatının fiili halidir. Dolayısıyla asıl sıfat kudrettir, Tekvin değildir.
*Maturidi: Kâfirler sadece iman etmekle mükelleftir. İbadet mükellefiyetleri yoktur.
Eş’ari: Kâfirler hem iman hem de ibadet etmekle mükelleftirler. Ahirette, ibadet etmedikleri için de ayrıca ceza göreceklerdir.
*Maturidi: Mürted tekrar Müslüman olursa eski amelleri avdet etmez.
Eş’ari: Avdet eder.
*Maturidi: Tevbe-i ye’s makbüldür
Eş’ari: İman-i ye’s gibi o da makbul değildir.
*Maturidi: Sıfat-ı haberiyyeler (Yed, vech gibi) haktır. Vasfı meçhuldür.
Eş’ari: Bunlar mecaz ifadelerdir ve müevveldir.
*Maturidi: Mukallidin imanı sahihdir.
Eş’ari:  Sahih değildir.
Maturidi: Peygamber gelmeden evrensel-ortak akılla bazı hükümler(adalet ve zulüm gibi) bilinebilir.
Eş’ari: Bilinemez.
*Maturidi: İman ne artar, ne eksilir.
Eş’ari: İman hem artar hem eksilir.
*Maturidi: Müteşabihler te’vil edilmez.
Eş’ari: Te’vil edilir.(Yedullah bima’na kudretullah gibi)
*Maturidi: Hz.Allah rü’yada görülmez.
Eş’ari: Görülebilir.
*Maturidi: İman: Kalp ile tasdik, dil ile ikrardır.

Eş’ari: Marifet ve kalp ile tasdiktir.
Balkıca

Döviz
©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...