YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 573. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

          

İSLAMİ İLİMLERDE DELİLLER, HÜKÜMLER VE METODLAR
(III)

Mantık ıstılahında Burhan
 Yakıniyat denilen kesin öncüllerden (suğra-kübra) oluşan delildir.(Fenari, 25; İsagoci, 16) İşbuna göre Burhan’ın hassaları şunlardır:
*Başka kıyasların mukaddem ve talisi yanlış olabilir ama Burhanın suğra-kübrası behemehâl doğru olur. Böylece onunla bir fikrin ve bilginin kesin doğru veya kesin yanlış olduğu net bir şekilde ortaya çıkar.
*Burhanın öncülleri, asla izah ve ispata muhtaç olmayan, değişmez ve zaruri bilgi verirler. Nitekim Aristoteles şöyle demiştir: Burhan’ın prensiplerini bilmeden bir şeyi ispat mümkün değildir.
*Burhanın mukaddem ve talisi neticenin illeti olup sebepsiz bir sonuç çıkarılamaz: “İkiye tam bölünen sayılar çifttir. Sekiz sayısı ikiye bölünür. Öyle ise sekiz sayısı çifttir.” Kaziyesi gibi illet ve sonuç ittifakı olmalıdır.
*Burhan, zeki, bilgili ve kültürlü insanlar içindir. Onlar ancak, burhanın inceliklerini anlayabilirler.
* Burhan, cedel ve münakaşalara karşı güçlü ve dayanıklı bir delildir. Çünkü o, doğruluğu devamlı, asla değişmez ve kesin bilgi verir.
* Kelam ilminin ve diğer bütün ulumun bel kemiğini “Burhan” oluşturur. Çünkü:
--Ebherinin İsagoci ve onun şerhlerinde anlatılan Klasik mantık (veya Aristo mantığın) da Burhandan önce gelen dört husus: Külliyatı hams, kavli şarih yani katgoriler ( tarifler, taksim ve inkısam), kaziyye ve ahkâmı ( tenakuz, aksler) ile kıyas Burhana giriş, hazırlık ve ona ulaşma mahiyetindedirler.
-- Ondan sonra gelen dört bölüm (Cedel, Hatabe, Şiir ve Muğalata) ise Burhana alet ve hizmet rolünde olup onun devasa gücü yanında ne kadar küçük kaldıklarını adeta koro ile haykırırlar. Nitekim Farabi der ki: “Burhan hepsinin hükümdarıdır.
--Zira mantık ilmini öğrenmekten asıl ve birinci gaye: Aklıselim ve tab’ı-müstakim sahiplerinin, salim tefekkürün hem kemiyet ve hem de keyfiyet cihetinden zirve-i ulyası olan “Burhan” mertebesine erişmesidir. (Klasik mantığa giriş, Prof. Dr. İbrahim EMİROĞLU, s. 207-214)
Babası, Süleyman Hilmi TUNAHAN Efendi Hz.lerine, Silistre’den İstanbul Fatih Medresesine gönderirken:

-Oğlum Süleyman! İlmi mantığa iyi çalışırsan ilminde; İlmi Usule iyi çalışırsan dininde kuvvetli olursun! Buyurmuştur. Burada şüphesiz, ilmi mantığı iyi öğrenmek Burhanı öğrenmek manasına gelmektedir.
Balkıca

Döviz
©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...