YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 538. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

          

EF'ÂL-İ MÜKELLEFİN (XVII)

Haram Çeşitleri
Haram, doğrudan ve dolaylı yoldan olmak üzere ikiye ayrılır.
a) Bizzat haram (haram lizatihi)
 Allah ve Rasûlünün geçici bir sebebe dayalı olmaksızın baştan itibaren ve temelden haram kıldığı fiildir. Zina, hırsızlık, ölü hayvan eti yeme ve satma, evlenme engeli bulunanlarla evlenme gibi. Bunlardaki zarar, kendi bünyelerindeki kötülüğe dayanır. Doğrudan haramlar; genel olarak korunması zarûrî olan beş şeyi zedeleyen ve onlara zarar veren fiil ve hareketlerdir. Bu beş şey: Can, mal, akıl, din ve nesildir. Canı; öldürme yasağı, malı; hırsızlık, aklı; içki yasağı, dini; İslamî esasları temelinden bozan davranışların yasaklanması ve nesli de; zina yasağı korumuş olur.

b) Dolaylı haram (haram li gayrihi)
Temelde meşru olduğu halde;
*Haram kılınmasını gerekli kılan geçici bir durumla bağlantılı olan fiildir.
Bu bizzat haram değildir, fakat bizzat haram olan bir şeye vâsıta olmaktadır. Meselâ; bir kadının avret yerine bakmak haramdır, çünkü zinaya sebep olmaktadır. Zina ise bizzat haramdır. Faizli satış haramdır, çünkü faiz bizzat haramdır. Bir menfaat karşılığı borç para vermek haramdır, çünkü faizciliğe götürür, bu ise haramdır. Birbirine mahrem olan iki kadını bir nikâh altında birleştirmek haramdır, çünkü bu, ikisi arasındaki hısımlık bağının, sıla-ı rahmin kopmasına sebep olur.
Halbuki Cenab-ı Hak, وَاتَّقُواْ اللّهَ الَّذِي تَسَاءلُونَ بِهِ وَالأَرْحَامَ إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا "..Allah'tan ve hısımlık bağlarını koparmaktan sakının..." (Nisâ, 1) buyurarak sıla-ı rahmin devam ettirilmesini kesin olarak istemiştir (Nisa, 36; Ra'd,25; Nahl,16/90; Rûm, 38; Muhammed, 22-23).
Peygamberimiz: "Bir kadın halası, teyzesi, erkek kardeşinin kızı veya kız kardeşinin kızı üzerine nikâh edilemez; eğer siz bunları yaparsanız, hısımlık bağlarını koparmış olursunuz" buyurmuştur (Buhâri, Nikâh, 27;).
Binaen aleyh Sıla-i rahmin kesilmesi bizzat haramdır, buna sebep olabilecek fiil ve davranışlar da dolaylı yoldan yasaklanmıştır (M. Ebû Zehra, U. Fıkh, s. 43; Z. Şa'ban, U.Fıkh, Terc: İb. Kâfi Dönmez, s. 216, 217):
*Bazan da ârızî bir halden ötürü olur
Gasp edilmiş bîr toprak üzerinde namaz kılmak, Cum'a namazı için ezan okunurken alış-veriş etmek gibi. Aslında alış-veriş bizzat haram değildir. Fakat Kur'ân'da; "Ey iman edenler, Cum'a günü namaz için çağrıldığınız vakit, Allah'ı anmaya koşun ve alım satımı bırakın" (Cum'a, 9) buyurulduğu ve insanı namazdan alıkoyduğu için, yalnız sınırlı bir süre için yasaklama yoluna gidilmiştir.
Yine başkasının dünür olduğu bir kızla evlenmek de caiz değildir, ancak ilk dünür olan vazgeçer veya kendisine olumsuz cevap verilmiş bulunursa, bu yasak kalkar. Hadiste şöyle buyurulur: "Sizden biriniz din kardeşinizin dünürlüğü üzerine dünürlük göndermesin. Ancak, dünür gönderen ondan önce vazgeçer veya kendisine izin verirse bu durum müstesnadır. "(Buhârî, Nikâh, 45, Büyû', 58, Şurût, 8; Müslim, Büyû', 8, Nikâh, 38, 39, 42).

Aslında evlilik güzel olup İslâm'da teşvik edilmiştir. Ancak burada, başkasının kurmaya çalıştığı güzel münasebetleri engellemek söz konusu olduğu için geçici olarak caiz görülmemiştir.(Delilleriyle İ. Huk, s. 169-171).
Balkıca

Döviz
©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...