YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 529. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

          

EF'ÂL-İ MÜKELLEFİN (VIII)

Sünnetin (Kitab'a Göre) Mevkii ve Fonksiyonu
1. Sünnet, Kur’an’ın Hükmünü teyit eder
Hükmün aynısını getirir, böylece Kur’anı destekler ve güçlendirir. Böylece aynı konuda iki delil oluşur. Biri hükmü tespit eden esas delil, diğeri ise tekit eden sünnet delilidir. Misal:
* Kur'ân'da;" Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız sebeplerle yemeyin. Karşılıklı rızaya dayanan ticaret yoluyla olması bunun dışındadır" (Nisâ, 29) buyurulur. Şu Hadisi Şerif de bu âyeti teyit etmektedir:" Müslüman bir kimsenin malı, onun gönül hoşnutluğu olmadıkça (başkasına) helâl değildir" (A. b. Hanbel, V, 72).
*Yine Âyette;  وَكَذَلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَى وَهِيَ ظَالِمَةٌ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ =Îşte, Rabbin zulmeden beldelerin halkını yakaladığı zaman böyle yakalar. Çünkü onun yakalaması çok acı ve çetindir" (Hûd, 102) buyurulur.
Şu hadis aynı anlamı destekler: Allah zâlime mühlet verir, sonunda onu cezalandırınca da artık iflah olmaz" (Buhârî, Tefsîrul-Kur'ân, 2/5; İbn Mace, Fiten, 22).

2. Sünnet, Kur'ân âyetlerine açıklayıcı hükümler getirir
a)- Sünnet, Kur'ân'ın mücmel veya müşkil lafızlarını açıklar.
Yani kapalı ve anlaşılması oldukça güç olan lafızlarını açıklar. Meselâ;
*Namazı kılın, zekâtı verin" emrinde namaz ve zekâtın neden ibaret olduğu, şartları, miktar ve ifa şekilleri yer almaz. İşte mücmel olan bu terimler sünnet tarafından açıklanır.
*Yine O, "Ramazanda sabahın beyaz ipliği siyah iplikten ayrılıncaya kadar yeyin, için."(Bakara,187) Ayetindeki beyaz iplikten sabahın aydınlığının, siyah iplikten gecenin karanlığının kastedildiğini bildirmiştir.

b)- Sünnet, âmm lafızların hükmünü tahsis eder
Âyette; وَأُحِلَّ لَكُم مَّا وَرَاء ذَلِكُمْ =Bunların dışında kalanlar size helal kılındı" ( Nisâ, 24) buyurulur. Şu hadis, yukarıdaki âyeti tahsis etmiştir; "Kadın, halası, teyzesi, erkek veya kız kardeşinin kızı üzerine nikâhlanamaz. Bunu yaparsanız, hısımlık bağlarını koparmış olursunuz” (Buhârî, Nikâh, 27; Müslim, Nikâh, 37, 38).

c)- Mutlak lafzı takyit eder                                                                                                                                Âyette şöyle buyurulur:"  وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُواْ أَيْدِيَهُمَا جَزَاء بِمَا كَسَبَا نَكَالاً مِّنَ اللّهِ وَاللّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ = Hırsızlık yapan erkek ve hırsızlık yapan kadının ellerini kesin" (Mâide, 38). Burada sağ elin mi sol elin mi kesileceği belirtilmemiştir. İşte sünnet bunu "sağ eli ve bilekten kesme" şeklinde kayıtlamıştır.

3. Sünnet, Kur'ân'daki bazı hükümleri nesh eder
"Birinize ölüm gelince, eğer bir hayır bırakacaksa, anaya, babaya, yakınlara münasip şekilde vasiyette bulunmak, Allah'tan korkanlar üzerine bir borçtur" (Bakara, 180). Bu âyetin hükmü; "Varise vasiyet yoktur" (Buhârî, Vasâyâ, 6; Ebû Dâvud Vasâyâ, 6) hadisi ile nesh edilmiştir.

4. Sünnet, Kur'ân'da bulunmayan meseleler hakkında hüküm getirir
*Ninenin miras hakkına sahip oluşu, fıtır sadakası ile vitir namazının vacip oluşu, "muhsan= evli" olarak zina edenin recim edilmesi, "âkile"nin diyete katılmakla yükümlü tutulması gibi hususlar, Kur'ân'da olmayan, fakat sünnetle getirilen hükümlerdendir (Z. Şa'ban, a.g.e., s. 85).
*Yine bir kadını, hala veya teyzesi ile bir nikâh altında birleştirmenin yasaklanması, azı dişli yırtıcı hayvanların, pençeli kuşların ve ehli eşeklerin etlerinin haram kılınması, erkeklere altın takmanın ve ipekli giymenin yasaklanması sünnetle sabit olmuş ahkamdandır.

*Kur'ân'da yalnız sütana ve sütkardeş için konulan evlenme yasağının kapsamı (Nisâ, 23), "Nesep ile haram olan süt ile de haram olur" hadisi ile (Buhârî, Şehadât, 7; Müslim, Radâ, I) genişletilmiştir.
Balkıca

Döviz
©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...