YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 470. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

          

İSLAMDA SEFERİLİK VE HÜKÜMLERİ
(VI)

3. Süknâ vatanı (Vatanı sefer)
Bir yolcunun, içinde on beş günden az oturmak istediği ve 90 km. den fazla olan bir yer vatan-ı süknâsı olur. Bununla ne aslî ve ne de ikâmet vatanı değişmez. Böyle bir yolcu, hem yolculuk sırasında hem de on beş günden az kaldığı bu süre içinde "seferî" sayılır.
Yine on beş günden az ama kaç gün olduğu belli olmayan yerler, tahminen bir hafta –on gün deyip, her seferinde ötelenerek aylar ve yıllarca kalınsa bile seferi bir vatan arz ederler.
Vatan-ı Süknâ'da bulunan bir kimse, dinimizin misafire tanıdığı kolaylıklardan yararlanır: Dört rek'atli farz namazları iki rek'at kılmak gibi.
Vatan-ı Süknâ; başka bir Vatan-ı Süknâ ile Vatan-ı İkâmetle ve Vatan-ı asli ile bozulur. Binaen aleyh ahkamı seferiye de ber-akis olur. (Reddü'l-Muhtar, II,132; Ö. N. B. B. İs. İlm, 231, 232)
 Vatanı ikamet ile süknanın ikisine birden Vatanı müstear (mecazi vatan) adı da verilir.

Seferilikte ölçü = Mesafe
Yolculuktaki ruhsatların veriliş nedeni, yolculuğun meşakkat, telâş ve normal düzenin bozulmasını içermesidir. Fakat bunlar değişken (izâfî) bir kavram olduğu için fakihler meşakkat yerine daha objektif ve herkes için geçerli bir kıstas arayışına girmişler ve mesafe ayarı yapmak zorunda kalmışlardır.
Hanefilere göre
Yolculukta üç günün esas alınması ve üç günün zaman ve mesafe olarak ifade edilmesi konusunda herhangi bir âyet ya da hadis bulunmayıp, bu ayarlama İslâm hukukçuları tarafından yapılmıştır. Onlar bu zaman ve mesafe ayarını yaparken büyük ölçüde, şu iki Hadis Şerifin dal bil-işaretine dayanmışlardır:
*Müsafir üç gün üç gece; mukim ise bir gün bir gece mestlerine mesh eder. (Müslim, Taharet, 24)
*Kadın yanında mahremi olmadan üç günlük yolculuğa çıkmasın. ( Müslim, Hac. 74)
Daha sonra bu üç günlük yol veya on sekiz saatlik yolculuk asrımızda değişik ince hesaplarla kilometreye çevrilmiştir. Bu çevirmenin de asıl sebebi, çağımızda hızlı ulaşım araçlarının ortaya çıkması sonucu, üç günlük süre ölçüsünü uygulamanın neredeyse imkânsız hale gelmiş olmasıdır. Bu hesaplara göre, kişinin yolcu sayılacağı ve yolculuk ruhsatlarından istifade edeceği mesafe 90 km. olarak tesbit edilmiştir.
Diğer yandan Hanefîlere göre, yolculukta getirilen kolaylıkların illeti, mücerret seferiliktir. Çünkü hangi yolculukta güçlük ve sıkıntı olacağı veya olmayacağı önceden kestirilemeyeceği için sefer, tamamen meşakkat makamına ikame edilerek bu hususta ilgili hükümlerin illet ve menatını teşkil etmiştir.

Diğer mezheplere göre
Hanefîler dışındaki mezheplere göre, namazların kısaltılmasını mubah kılan uzun yolculuk, zaman bakımından ortalama iki günlük yolculuk veya ağır yükle ve yaya olarak iki konaklık mesafedir.
Meselâ; tren veya uçakla yapılacak yolculuklarda yolun kaç fersah olduğu dikkate alınır. En âz on sekiz fersahlık bir mesafe kat edilmiş olunca, sefer süresi gerçekleşmiş ve sefer hükmü cereyan etmeye başlamış olur; artık kara veya deniz aracının hızlı seyreden bir araç olmasına itibar edilmez.
Zahiriler, mesafe ister kısa, ister uzun olsun mutlak seferle hükümler tahakkuk eder. Öyle ki şehrin mücavir alanındaki bahçelere bile gidilse insan seferi olur demişlerdir.

Gidilecek yerin iki yolu olsa
Gidilecek yerin hem denizden hem de karadan yolu bulunsa, yolcunun gideceği yola itibar edilir. Bu yüzden, bir beldeye meselâ deniz yoluyla on iki saatte; kara yoluyla da on sekiz saatte gidilecek olsa, karadan gidenler yolcu sayılır; denizden gidenler sayılmaz.

Yine bir yerin karadan iki yolu bulunduğu takdirde de hüküm böyledir, yalnız sefer mesafesinde bulunan yoldan gidenler misafir olmuş bulunurlar.
Balkıca

Döviz

 

 

©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...