YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 4. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

DİNİMİZDE KURBAN İBADETİ (III)

 

Kurbanda Vekâlet
İslam, mali  (Zekat, sadaka-i fıtır, Hac) ibadetlerde, vekalet müessesesi getirmiştir. O itibarla bir müslüman, kurbanını kendisi kesebileceği gibi başka müslümana da kestirebilir. Ancak kendisinin kesmesi daha faziletlidir. Kurbanı kestirme konusundaki izin bizzat ifâde edilebileceği gibi, izne delâlet eden söz, fiil ve davranışlar da izin sayılır. Meselâ bir müslüman kurbanlık satın alsa kurban bayramı günü hayvanı yatırıp ayaklarını bağlasa onun emri olmadan bir başkası gelip hayvanı boğazlasa bu kurban için yeterlidir. Başka bir hayvan kesmek gerekmez.
İki müslüman yanılarak birbirlerinin kurbanlarını kendi adlarına kesmiş olsalar vacibi yerine getirmiş olurlar ve kestiklerini değişmek suretiyle kendi hayvanlarını alırlar (Kâsânî, a.g.e, V, 67-68). Eğer böyle bir durumu etler yenildikten sonra farkederlerse helâlleşirler. Aralarında anlaşmazlık çıkarsa birbirlerine kurbanlıkların değerini öderler. Eğer eyyâm-ı nahr geçmiş ise bu paraları tasadduk ederler (el-Fetâva'l Hindiyye, V, 302).

Kurbanda müstehap olan şeyler:
Eyyâm-ı nahr'dan önce hayvanı bağlayıp ona  kurbanlık nişanı  takmak, Kesilecek yere güzellikle, eziyet etmeden götürmek.
Kurban bıçağının keskin olması. Yemek borusu, nefes borusu ve iki şah damarını keserken acele davranmak. Boğazlamayı, enseden değil, boğazdan yapmak.
Kurbanını kendisinin kesmesi veya müslümana kestirmek. Hayvanı kıbleye karşı yatırmak. Hayvan kesilirken orada hazır bulunmak.
Besmeleden önce veya sonra şu şekilde dua etmek: "Allahümme minke ve leke salatî nusukî ve mahyâye ve mematî lillahi Rabbil-Alemine lâ şerike lehu ve bizalike Umirtu ve ene mine'l-müslimîn." Manası: "Ey Rabbim bu senden, yine sanadır. Namazım, kulluğum, kurbanım, ölümüm ve dirim eşi-benzeri olmayan âlemlerin Rabbi Allah içindir. Ben bununla emrolundum ve teslim olanlardanım."
Kurban olacak hayvanın, imkan ölçüsünde, semiz ve büyük olması. Eyyâm-ı nahr'ın ilk günü gündüz kesmek. Hayvanın kesildikten sonra soğumaya ve canın iyice çekilmeye bırakılması, soğumadan ve can çekilmeden önce yüzmek uygun değildir.
Sahibinin kurban etinden yemesi. Çünkü bu Allah'ın bir ziyafetidir. Etinden başkalarına ikram etmek (Kâsânî, a.g.e, V, 78-81).
Kurban Bayramında kesilmek üzere satın alınmış olan hayvan kesilmez de bayram günleri geçerse, hayvanın tasadduk edilmesi gerekir. Bu konuda zengin ve fakir aynı hükme tabidir. Zengin olan kişi ise kurbanlık alsın veya almasın kurban kesmediği takdirde kurbanın kıymetini tasadduk etmesi gerekir. Ertesi yıla bırakamaz (Mevkufâtî, a.g.e., II, 329).

Ölmüş Kişiye Kurban kesilir mi?
Bir kimse, ölmüş akrabasına veya sevdiği bir kimseye kurban kesebilir. Aynen sadaka verip Hac yapabildiği gibi.  Bu şekilde kesilen kurbanlar ve ahkamı üçe ayrılır:
1)- Ölenin vasiyeti veya başkasının (ölen namına) nezri dolayısıyla kesilecek kurbanın –mutlaka- bayram günlerinde kesilmesi gerekir. Etinden kesen ile nafakasından mükellef olduğu kimseler ( hanımı, usul ve füruu)  yiyemez. Tamamen tasadduk edilir.
Nitekim Hz. Ali k.v. ömür boyu Kurban günlerinde Efendimize bir koç kesmiş, bunu, bana Rasulullah emir buyurdu demiştir. (E.Davud,Edahi,1)
2)- Vasiyeti olmadığı halde Ölen kimsenin terikesinden Mirasçıları kurban kesecek olursa vasiyet veya nezredilmiş kurban gibidir ki, kesenler faydalanamaz fakirlere verilir.
3)- Bir kimse kendi parasıyla kurban keserek sevabını ölmüşlere bağışlayabilir. Nafile olan bu kurbanın etinden kendisi ve çoluk-çocuğu da yiyebilir. Bayram günü kesilme şartı da yoktur. Arife günü dahil her zaman kesilebilir.

Kurban Yerine Sadaka olur mu ?
Bazılarının yaptığı gibi Bayramda kesmeyip parasını tasadduk etmekle, kurban olmaz. Bu, sadaka olur sadece. Kurbanın rüknü olan “ iraka-i dem=kanın akması” her halükarda tahakkuk etmesi lazım. Dolayısıyla değil parasını tasdduk, biz-zat kurbanlık hayvanın kendisi fakire verilse Kurban borcu insanın uhdesinde yine kalır. Çünkü ibadetler Allah ve Rasulünün talim ettiği gibi, emrettiği vakitte ifa edilecek olursa ibadet olur. Aksi halde adet yerini bulur.
Hele hele merhamet havariliği taslamak hiç de yakışık almayan bir durumdur. Zira hiç kimse, Er-hamu-r Rahımin olan Halik-ı Keremden daha merhametli değildir. Ancak yine bizzat Allah Rasulünün talimiyle Bayramın ilk üç gününde her hangi bir sebeple veya sebebsiz olarak kesilmeyen kurban sadakaya dönüşür. Artık insanın mülkiyetinden çıkıp ibadete tahsis edilmiştir.

Eti Yenen Hayvanın yenmeyen Uzuvları
a)- Dem-i mesfuh: Hayvan kesilince akan kan helal değildir. Zira bu kan necistir. Kurbanın mübarek bir hayvan olması itibariyle bazıları, sanki bu kan namaza mani değilmiş gibi bir telakkide bulunur ama yanlıştır. Kurban kanının diğer kanlardan farkı yoktur. Bazıları kan yığını kabul ederek dalağın yenilmeyeceğini iddia etse de Peygamber efendimizin Hadisi şeriflerinde: “Size iki kan helal kılınmıştır. Biri dalak diğeri ciğer” diye ruhsat verilmiştir.
b)- Erkeklik ve dişilik uzuvları da hayvanların, yenmez.
c)- Erkek hayvanın husyeleri: Yumurta veya hayaları denilen bu organların da yenilmesi haramdır.
d)- Et içindeki gudde ve sinirler sağlık açısından zararlı olabileceği için yemek tehlikelidir 
e)- Mesane: İdrar torbası veya safra kesesi denilen bu kitle yasaktır. 
f)- Öd torbası. 

 

 Kurbanın Eti ve Derisi hakkında bazı hükümler
Adak olmayan bütün kurbanların etinden sahibi ve çoluk çocuğu yiyebilir. Zengin-fakir herkese de yedirir. Ancak Adak kurbandan ne sahibi ve hanımı ne de usul (Anne-baba, nine-dede) ve füruu (evlat ve torun) yiyemez. Şayet yiyecek olurlarsa tekabül eden parayı fukaraya vermeleri icap eder. Aksi halde nezir yerini bulmaz.
Kurban günü kesilen hayvanın etini üçe ayırmak müstahabdır. 1/3’ünü komşu ve hısım akrabaya ziyafet çekmek; 1/3’ünü Kurban kesemeyen düşkünlere dağıtmak; 1/3’ünü de sonra yemek üzere alıkoymak. Kurban kesenin nüfusu kalabalık ise etin hepsini stoklamasında bir mahzur yoktur.
Kurbanın eti, derisi, bağırsağı  ve hiçbir parçası satılmaz. Satılırsa parası sadaka olarak verilir. Deri kasap ücreti olarak verilmez. Ancak evde (seccade gibi) demirbaş yapılmak üzere tutulabilir.

Tartı, Taksit ve Kredi Kartıyla Kurban alınır mı?
Kişi mülkiyetinde bulunan bir hayvanı kurban edebileceği gibi şer’an caiz olan bir alıverişle de Kurbanlık hayvan satın alarak kesebilir.
Kurbanlık hayvan, kilo birim fiatı belirlenerek, canlı olarak tartılıp alınabilir. Yine kilo bedeli tayin edilerek çıkacak kargas et üzerinden kurban alıp kesmek; taksitle veya Kredi kartlarıyla satın alınan hayvanları da kurban etmek caizdir. Ancak fiatı belirsiz bırakılarak parayı verirken konuşuruz denirse veya Kurbanın kellesi, sakatatı ve şu kadar et satıcının olsun deyip buna  göre parası düşülsün tarzı bir alış verişle kurban caiz değildir.

Kurban Kesemeyen Ne yapmalı
Yüce İslam Dininde bedeni ibadetlerin bir kısmı (namaz gibi) bila kayd-ı şart, akıllı ve baliğ olan hemen herkese emredilirken; bazısı da (Oruç gibi) sağlık ve güç yetirme şartlarına endekslenmiştir. Zekat, Fıtra, Hac, Kurban gibi ibadetlerin emredilmesi, tamamen Müslümanların mali imkanlarıyla sınırlıdır. O yüzden herkes kurban kesmez, Hacca gitmez ve Zekat vermez. O zaman Kurban kesemeyen fakir Müslüman ne yapmalıdır ki, Bayram ve Kurban sevabından hisse yap olsun?
Abdullah ibn Amr i. As rivayet ediyor: Rasulullah sav. “Kurban gününü bayram olarak kutlamakla emrolundum. Allah, bu günü ümmetim için bayram kılmıştır.” Buyurmuştur.  Bir adam, ey Allahın Rasulü borç olarak verilmiş hayvandan başka bir şeye sahip değilim onu keseyim mi? Diye sordu. Peygamberimiz:  “Hayır, dedi. Sen saçını, bıyıklarını ve tırnaklarını kısalt; etek traşını da ol, temizlen, tertemiz bir vaziyette bayrama çıkarsan, Allah sana kurban sevabı bahşedecektir.” Buyurdu.

Balkıca

Döviz

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 20!
Derneğimizin 2018-2019 Eğitim yılında lisans öğrencilerine sağlayacağı burs başvuruları 15 Ekim 2018 tarihinde başlayıp 15 Kasım 2018 tarihinde sona erecektir. Burs başvuru formuna derneğimizin sitesinden ulaşabilirsiniz. Formu doldurup Dernek merkezine veya kargo posta yoluyla ulaştırabilirsiniz. Başvurulardan sonra değerlendirme yapılıp burs almaya hak kazananlara bilgi verilecektir. Başvuru Formu için tıklayınız.