YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 263. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

          

BAYRAMLAR ve RAMAZAN BAYRAMI
(I)

BAYRAM NEDİR?
Dinî veya millî açıdan özel önemi olan ve topluca kutlanan gündür. Kâşgarlı Mahmud’un tesbitine göre kelimenin aslı Farsça “bezrâm” olup “sevinç ve eğlence günü” demektir. Bayram telaffuzu Oğuzlar’a aittir
Bayram kelimesinin Arapça’sı, sözlüklerde “âdet halini alan sevinç ve keder; bir araya toplanma günü” anlamlarıyla karşılanan “îd”dir. Bu kelimenin aslı ise “avd” olup tekrar dönmek” anlamını taşır. Çünkü o, her yıl yeni bir sevinç ve neşeyle döner” şeklinde yorumlanarak mevsimlerin dönmesine bağlanmaktadır. ( İs. Ans.İlg.Madde)
Araplar’ın en büyük bayramı Hac’dır. Arapça’da “ziyaret etmek” manasına gelen Hac kelimesi İbrânîce’de “bayram” anlamında kullanılmakta olup bir şeyin etrafında dönmek, dolanmak demektir. Öte yandan hac ibadetinin en önemli rükünlerinden biri tavaf yani Kâbe’nin etrafında dönmektir. Bu rüknün diğer adı ise “devran etmek, dönmek”  manasına gelen “devr” olup anlamı; “bir şeyin etrafında dönerek dolanma”dır.
Böylece tarihin ilk çağlarından beri Arabistan yarımadasının en önemli merkezi olan Kâbe’nin etrafında tavaf ibadetine, hepsinin de kelime anlamı “dönme” olan hac, îd, tavaf ve devâr adlarının verildiği görülmekte ve bunlardan zamanla îd’in Arapça, Süryânîce ve İbrânîce’de, haccın ise yalnız İbrânîce’de “bayram” anlamını kazandığı anlaşılmaktadır. ( İs. Ans.İlg.Madde)

İNSANLIK TARİHİ VE BAYRAMLAR
İnsanlık tarihinde Bayramlar toplumların hayatında görülen olağan üstü günler olmuştur daima. Bu günlerde yaşanan heyecanın derecesi insanların ahlâk anlayışları ile orantılıdır.
İslam’da fazla iş günü kaybına ve çeşitli savurganlıklara sebebiyet verdiği için sayıları mümkün olduğu kadar azaltılan bayramların en fazla Eskiçağ’da kutlandığı görülmektedir. Çok tanrılı toplumlarda ilkbahar yağmurlarının başlaması, dolayısıyla ilk tohumların toprağa atılması, ilk ürünün devşirilmesi, hasat ve bağ bozumu gibi tarımla ilgili hemen her tabiat olayı vb. şekiller birer bayramla kutlanmıştır.
Dinî bayramların dışında kazanılan yeni zaferler, eski zaferlerin yıl dönümleri, hükümdar ailesinde meydana gelen evlenme ve doğum gibi olaylar, yeni tahta geçmeler de çeşitli bayramlara sebep olmuştur.
Bayramlarda dikkati çeken başlıca özellik yeme içmeye fazla yer verilmesidir. Bunun sebebini sadece eğlenmeye zemin hazırlamakta aramamak gerekir. Çünkü eğlenmekle ilgisi olmayan dinî bayramlarda da yeme içmenin bayramın gereklerinden olduğu görülmektedir. Nitekim müslümanlar için yılın her gününde oruç tutmak câiz olduğu halde bir aylık farz orucu takip eden ramazan bayramının birinci günü ile bilhassa fakirlerin et yiyebilecekleri kurban bayramında (dört gün) oruç tutmak yasaklanmıştır.

Eski Türkler’de Bayram
Osman Turan, Kâşgarlı Mahmud’un bayram kelimesini açıklarken, “İslâm’dan önce Türkler’in îd günü yok idi” demesini haklı olarak, “İslâmî bayramları yoktu” şeklinde anlamakta ve elde yeterince yazılı belge bulunmamasına rağmen Türkler’in İslâmiyet öncesinde birçok bayramlarının mevcut olduğunu söyleyerek bunlara dair çeşitli bilgiler vermektedir (İA, II, 421-422).

Bu bilgiler arasında, Hunlar’ın devlet büyüklerinin her yılın başında hükümdarın karargâhında toplanarak yer ve gök tanrılarına kurban kestikleri, beşinci ayda da Ötüken’e yakın bir yerde yine kurban kesildiği ve büyük törenler tertip edildiği yer almaktadır. Her bakımdan Hunlar’ın devamı sayılabilecek olan Göktürkler’de de halkın beşinci ayın ilk yarısında Gök Tanrı’ya ve yerin ruhlarına kurban keserek büyük bir bayram yaptıkları bilinmektedir.
Balkıca

Döviz
©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...