YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 242. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

          

İSLAMDA ZEKÂT MÜESSESESİ VE EHEMMİYETİ (13)

3-) Maden ve Definelerin Zekatı
Mevla-i Zül-Celal vel-Kemal Hz.lerinin yeryüzünü yaratırken yeraltında halk ettiği bazı hazinelere maden; insanoğlunun kendi eliyle gömdüğü değerli şeylere de define denir. Bunların ikisinin ortak adı: “Rikaz veya Rekaiz”dır. Bütün mezheplerde Havl-i havelan (yıllanma) bunlarda da (öşür gibi) şart değildir

Zekâta tabi olmaları yönünden madenler üç çeşittir.
a- Ateşte eritilebilenler
* Altın, gümüş, demir, bakır, kurşun kalay, tunç gibi madenler, nisap miktarına ulaşınca, % 20'si zekât olarak devlete aittir. Kalanı, madenin bulunduğu arazi sahibinindir.
*Devlet arazisinde bulunan madenler tamamıyla devlete aittir.
*Bunlar, ister araziyi öşriyede ister haraciyede bulunsun farketmez, ganimet hükmündedir. Nitekim:
وَاعْلَمُواْ أَنَّمَا غَنِمْتُم مِّن شَيْءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ إِن كُنتُمْ آمَنتُمْ بِاللّهِ وَمَا أَنزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا يَوْمَ الْفُرْقَانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَاللّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ   =  Eğer Allah'a ve hak ile bâtılın ayrıldığı gün, iki ordunun birbiri ile karşılaştığı gün (Bedir savaşında) kulumuza indirdiğimize inanmışsanız, bilin ki, ganimet olarak aldığınız herhangi bir şeyin beşte biri Allah'a, Resulüne, onun akrabalarına yetimlere, yoksullara ve yolcuya aittir. Allah her şeye hakkıyla kadirdir.
b- Ateşte erimeyenler
Mermer, alçı taşı, elmas, yakut gibi madenlerin aynına zekât gerekmez. Maden, bulunduğu arazinin sahibi varsa ona, yoksa bulana aittir.
c- Sıvı halinde olanlar
Su, zift, katran, petrol ikinci maddedeki madenler gibi üreticiye zekat gerekmez. Ancak, bu madenler üretimden sonra ticari bir meta olunca ellerine geçen paranın zekâtını verirler.

Define ve Çeşitleri
Önceden toprak altına gömülüp, sonradan başkaları tarafından bulunan mal ve paradır. Bunların zekatları da definenin durumuna göre farklılık gösterir.
a-) İslami Define
Yani bulunan malın üzerinde; Besmele, şehadet kelimesi, Halife mührü gibi, onun müslümanlara ait olduğuna delalet eden bir işaret bulunursa bu define, yitik (lukata) mal hükmündedir. Biliniyorsa sahibine verilir. Bilinmiyorsa, fakirse kendisi alır, zenginse fakirlere dağıtılır.
b)- Cahili Define
Yani bulunan malın üzerinde put, Haç resmi gibi, kâfirlere ait olduğuna dair bir alameti-farika varsa bunun % 20'si devlete; kalanı, içinde bulunduğu arazi sahibine aittir. Arazi sahipsiz ise bulanın olur.
*Yine dağ ve sahra gibi yerlerde bulunan definenin 1/5’i devletin; mütebakisi bulanın malı olur. Bulan zimmi dahi olsa hüküm aynıdır.
 c)- Definenin İslâmî mi yoksa cahilî mi olduğu bilinmiyorsa
*Bir görüşe göre bu mal İslâmî sayılır, diğer bir görüşe göre cahilî sayılır.
* Bir evde bulunan define, sahibine aittir. Ebu Hanifeye göre devlete vergi vermez, İmameyne göre verir.

Denizden çıkarılanlar Zekata Tabi midir?
Ulema, denizden çıkarılan balıkların kıymeti nisaba ulaştığı zaman zekatı hususunda görüş birliği içinde iken, inci-mercan ve diğerlerinde ise değildirler Şöyle ki:
*Denizden çıkarılan amber gibi şeyler için zekat icap etmez diyenler vardır.
*Ebu Yusuf, denizden çıkarılan inci-mercan gibi süs eşyaları ile amber gibi kokular için Hz. Ömer’in 1/5 oranında zekat alınmasını emrettiğini söylemiştir. (Kitabul-Harac,76)
*Ömer bin A. Aziz, denizden çıkarılan balıkların değeri gümüş nisabına ulaşırsa zekat alınması için talimat vermiştir.

Balkıca

Döviz
©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...