YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 240. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

          

İSLAMDA ZEKÂT MÜESSESESİ VE EHEMMİYETİ (11)

2)- Evcil Sâime hayvanlar

Hayvanlarda Zekatın Mahiyeti
Kitabullahta doğrudan doğruya (dal bil-ibare ile) emreden, hayvanların zekatları ile alakalı bir ayet yoktur. Maamafih” خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً ” ayetindeki emval kelimesi şümul itibariyle hayvanları da istiap eder denilmiştir. Çünkü hayvanlar ( özellikle zekatı gerekenler, günümüzde bile) en önemli maişet ve zenginlik kaynağıdır. O nedenledir ki Ehli badiye arasında mal kelimesi sadece hayvan anlamına mevzudur. (Aynen mecazı mursellerdeki umum alakasında: Dabbe zikredilip feresin murad edilmesi gibi.)
Fakat bu meselenin hüküm olarak esas sübutu; ( diğer zekata mevzu olan mallar gibi) tanzimat ve tafsilatı Kainatın efendisi, gönüllerin mürebbisi, Zekata tabi olan mallarla onların nisap mikdarı ve zekat nisbetlerini tarif ve tayin eden bir liste hazırlatmış ama onu gereken yerlere ulaştırmadan kendisine emri Hak vaki olmuştur. Bu liste sonra, Hz. Ebu Bekir ve Ömer tarafından hilafetleri döneminde,  İslam coğrafyasının bütün topraklarında tatbik edilegelmiştir.(İlmihal, I, 252)
Buna göre Zekata tabi hayvanlarda şu iki şart (ekseriyetle) esas alınmıştır:  
1)- Yılın altı ayından fazlası kırlarda ve parasız mer’alarda otlayarak beslenen ve ticaret için değil de, eti, sütü, yünü vs. için tutulan hayvanlar olacaktır. Bunlara toplumun hakkı geçtiği için zekat gerekir.
2)- Ziraatta Çalıştırılan ve yük taşımak için kullanılan hayvan olmayacaktır. (Malikiye göre; saime, besi ve nakliye için olmuş fark etmez bütün hayvanlara zekat düşer) (İlmihal, I, 453)
 O Halde:
*Senenin yarıdan çoğunu kırlarda değil de ahırda veya paralı otlaklarda beslenen hayvanlara; alûfe denilir.
*Alûfeler ticaret için tutulmadıkları takdirde (hayvancılığa teşvik için) kendilerine zekât gerekmez. Ancak eti, sütü, yoğurt ve peynirlerinin geliri,
 nisabı aşarsa veya aşmadığında başka mallara katılıp zekatı verilir.
*Ticaret için beslenen veya altı aydan daha fazla kırlarda otlayan hayvanlar da ticaret malı olarak zekâta tabidirler. O zaman bunların sayılarına değil, kıymetlerine itibar edilir. Zekat nisabı için birbirlerine katılır.
*Saime hayvanlar arasında bulunan kör, zayıf ve yaşını doldurmamış olanlar da nisaba dâhildirler. Ne var ki bunların kendileri zekât olarak verilmezler.
*Yine ticari mallarda da özürlü ve cılız hayvanlar nisaba girer ama zekat onlardan değil, orta halli hayvanlardan verilmesi fetva; İyi veya en iyilerinden verilmesi ise takvadır.
*Yeni doğmuş (büyükbaş-küçükbaş) yavru hayvanlar, aralarında kendi cinslerinden bir tane de olsa, büyük hayvan bulunursa sayıları kırkı bulduğu takdirde zekâta tabidirler.
*Nisap miktarına ulaştıktan sonra havli-havelan süresi içerisinde hibe, miras ve satın alma gibi yollarla eklenen saime hayvanların dahi sene sonunda zekatları verilir.                                                               
 Ancak İmameyne göre; At, eşek ve katırlar, sâime de olsalar, ticaret için bulundurulmadıkları takdirde       -sayıları ne olursa olsun- zekâta tabi değildirler. Müfta bih olan budur. İmamı azama göre tabidirler.
a- Koyun ve keçilerin zekatları
*Koyun ve keçilerin nisâbı kırktır. Daha aşağısına zekât düşmez. Bunlar birbirlerine ilâve edilirler. Hatta şaşkın, şaşı veya azaları özürlü olanlar dahi zekat rakamına katılır. Ne var ki bunlardan zekat verilmez.
*Erkek ve dişileri arasında –nisab ve zekat olarak verme bakımından- fark yoktur.
*Sayıları kırktan fazla olan koyun ve keçilerin zekâtları şöyledir:
- 40-120 arası bir koyun veya keçi;
 -121-200 arası iki   “         “     “   ;
-201-399 arası üç     “         “     “   ;
-400-499    “    dört koyun veya keçi vermek icap eder.
 -Bundan sonra her yüzde bir koyun veya keçi verilir.
*Bu rakamların arası zekâttan muaftır. Yani 40 koyun için bir koyun verileceği gibi,120 koyun için de bir tek koyun zekât verilir.
*Binaen aleyh, Mesela 60 koyundan 10 veya 20 tanesi (çobanın sun’u-te’siri olmadan olmadan) telef olsa veya canavar yese İmamı azam ve Ebu Yusuf’a göre kalan kırkdan yine bir koyun zekat olarak verilecektir.
 *Ancak İmamı Muhammet ve Züfere göre verilecek olan bir koyunun 1/6 veya 2/6 zekâtında hafifleme-azalma olur. Bu, o kadar malı telef olan mal sahibine ufak bir teselli katkısıdır. Zira mal canın yongasıdır.
*Koyun veya keçinin zekatı kendi cinslerinden olur. Karışık ise çoğunluğa göre; eşitse istenilenden…

*Zekat olarak verilecek koyun-keçinin en az bir yaşını doldurmuş olması şarttır. Aksi halde zekat olmaz.
Balkıca

Döviz
©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...