YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 236. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

          

İSLAMDA ZEKÂT MÜESSESESİ VE EHEMMİYETİ (7)

4- Mal üzerinde mülkiyetin tam olması               
Sahibinin elinde olup mal üzerinde bir başkasının hakkının bulunmaması demektir. Başka bir ifade ile mülkiyet ile menfaatın aynı şahısta toplanıp onun - hür bir şekilde- tasarrufta bulunabilmesidir.
 Buna göre terettüp eden aşağıdaki durumlarda zekat verilmez, şöyle ki:
a)- Mülkiyet bulunup da zil-yedlik (elinde) yoksa: Kadının henüz eline geçmeyen mehri gibi.
b)- Veya elinde ama malı tasarruf edemiyorsa, borçlunun parası veya ipotek altındaki malları gibi.
c)- Bir kimsenin; Dımar mallarından dolayı yani: Sahibi olmakla beraber; elinden çıkan, denize düşen, kaybolan, faydalanılmayan, sahraya gömülüp yeri unutulan, gasp edilen, müsadere edilen, düşman eline geçen ve borçlu tarafından inkâr edilip isbatı mümkün olmayan alacaklardan dolayı zekât icap etmez.
d)- Muayyen bir sahibi bulunmayan emval zekata tabi değildir. Kamu malları gibi.
e)- Kamu yararına olan belli hedefleri gerçekleştirmek için kurulan dernek, vakıf ve imarethanelerin malları da zekattan muaftır. Yetimlerin doyurulması, yetiştirilmesi, Cami, yol, köprü, çeşme yapımı gibi.
(Mâlikîler, kamu yararına olan vakıf mallarını sahibinin mülkiyetinden çıkmadığı gerekçesiyle zekâta tâbi görürler)
*Ama Özel kişilere ait hademat ve hayrat işlerini tahakkuk ettirmeye matuf kurumlar zekata tabidir. Aile şirketi, vakıf ve dernekleri gibi.
f)- Haram yollarla elde edilen mallara da -elde olsa bile- mülkiyet hakkı olmadığı için zekat düşmez. Hırsızlık rüşvet, gasb, faiz ve aldatma ve çeşitli illegal sebeplerle elde edilen mallar gibi.
Ancak;
*Satın alınıp henüz teslim alınmayan mal, borçlu tarafından inkâr edilmeyen, edilse bile isbatı mümkün olan alacaklar ve seferi haldekilerin memleketlerinde olan mallarına zekât gerekir. Çünkü müsafir, vekil ile malında tasarruf yapma hakkına sahiptir.
*Borcuna mukabil olanı çıktıktan sonra geriye kalan mal veya para nisâba ulaşırsa zekât gerekir.
Borçlar üç nevidir:
1)- Kul borçları; İnsanlara olan her türlü mali ve para alacak-vereceklerdir.
2)- Allah ile kul arasında ortak olan borçlar: Zekât ve Sadaka-i fıtır gibi;
3)-  Hz. Allah’ın yerine getirilmesini istediği borçlar: Kefaret ve nezirler, Hac gibi.
*Buradaki borçtan maksat; 1. ve 2. Nevi borçlardır sadece.  Kefaret, nezir, Hac gibi yalnız Hukukullaha ait borçlar zekâta mâni değildir.
İş buna göre:
* Eski Zekât borcu da nisâba manidir. Şöyleki:  Elinde nisâb miktarı veya fazla malı olan bir kimsenin, eski senelerden kalma zekât borcu düşüldüğünde geri kalan miktar nisâbtan aşağıda ise ona zekât icap etmez.
*Öşürde ise hiçbir borç cari değildir. Yani kul borcu olanın da illa ki öşür vermesi lazım gelir.

5- Malın meşru ve zekâta tâbi mallardan olmasıdır
a)- Alım-satımı dinen meşru olan her türlü ticari emval, emlak ve emtiadır. Dinimize göre yenilip-içilmesi haram olan şeylerin ticareti de yasaktır. İçki ve domuz gibi. Binaen aleyh haram olan gayri meşru malların kendisine ve kazancına zekat terettüp etmez. Aksi halde teşvik olur zaten.
b)- Ekim ve dikimi helal olan Ziraat mahsulleri. Yine içki, uyuşturucu ve eroin gibi mamullerin ham maddesini oluşturan bitkilerin de öşürü olmaz.
Ancak haram ile helal mal karışsa, oranını bilmek veya aralarını tefrik mümkün olmasa hepsinin birden zekatını vermek lazım gelir.
Zekatı, Farz olduktan sonra, ıskat eden Esbabı Mucibe:
1)- Nisaba ulaştıktan sonra bir yıl geçince zekatı vermeden mal helak olursa zekat düşer.
2)- Zekat borcu olan bir mükellef irtidat etse uhdesindeki bütün zekat borçları sakıt olur. Sonra ihtida etse bile onları vermesi icap etmez. (Şafiiye göre icap eder)
3)- Zekat borçlusu olan kimse vasiyet etmeden ölecek olsa vereseleri onun zekatını ödemek durumunda değildir. Artık o hesabını ahirette verecektir. Ancak hazır mahsulün öşrü terikesinden alınır. (Şafiiye göre zekat da terikeden alınır sonra taksimat yapılır.)

Balkıca

Döviz
©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...