YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 231. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

          

İSLAMDA ZEKÂT MÜESSESESİ VE EHEMMİYETİ (2)

b)- Zekâtın Ödenme Zamanı
Zekatı Ödeme Vakitleri malın türüne göre değişir, şöyle ki:
a)- Altın-gümüş ve para ile her türlü ticaret eşyasında ve hayvanlarda bir kameri yıl geçtikten sonra farz olur. Ancak bunlarda önceden de zekat verilebilir. Çünkü Zekatın yıl sonuna bırakılması mal sahiplerine kolaylık içindir. Önceden vermekle –evveliyetle- fakirin derdini görme hedefi gerçekleşmiş olduğundan Peygamberimiz de buna ruhsat vermiştir. Bu, vadesi gelmeyen borcu ödemeğe benzer ki maksadın tahakkukunu daha evvel gerçekleştirdiği için müreccah sayanlar bile olmuştur.
b)- Zirai ürünlerde bir yıl ve nisap şartı yoktur. Ürün tekrar ettikçe öşür de onu takip eder.
Binaen aleyh;
ba)- İmamı a’zam ve Züfer’e göre: Mahsul zayi olma dönemini ( soğuk vurma gibi) atlatınca henüz hasad zamanı gelmese dahi öşür farz olur.
bb)- Ebu Yusufa göre:  Hasat edilme ( olgunlaşma ) durumuna gelince farz olur.
bc)- İmam-ı Muhammede göre ise: Hasadı ve harmanı yapılıp zilyed olunca (elde edilince) öşür gerekir.
*Zekat, tahakkuk edip Müslümana farz olduktan sonra, Cumhura (üç mezheb + Hanefilerin bir kısmı) ve esah olan görüşe göre fevrî (acele) bir durum arz eder ki, zekât, üzerine farz olan kişi, hiç geciktirmeden hemen onu vermelidir. Çünkü fukaranın hakkı taalluk etmiş olur. Nitekim ayette: “ لِّلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ وَالَّذِينَ فِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ مَّعْلُومٌ = Hem isteyen için, hem de istemekten utanan yoksul için onların (zenginlerin) mallarında belli bir hak vardır. ( Maaric, 24-25 ) şeklinde ifade buyurulmuştur.
* Ancak Hanefi Ulamasından bazıları, zekat;  vakitle mukayyet bir emir değildir, dolayısıyla terahi (daha sonra verilme) ifade eder demişlerse de bu,  müfta bih ve tercih edilen bir görüş değildir.
*Binanen aleyh zekatın (bila-özür) te’hiri caiz değildir. Aksi halde günahkâr olur. Çünkü zekat, Hak sahiplerinin ihtiyacını vaktinde görmesi için farz kılınmıştır. Te’cil etmek, bu ibadetteki esas hedef ve gayeyi tenkıs etmiş olur. ( Hidaye, I, 96; Nimetü'l-İslâm, II, 5).

c)- Zekâtın Hikmet-i Teşriiyesi (Farz kılınma sebep ve maksatları )
Müslümanın inancı odur ki: Cenabı Hak neyi emretti ise mutlaka insan için hayırlı ve güzeldir. Binaen aleyh Zekatın Kur’anı Kerimde, yüze yakın emredilip otuz âyette mârife olarak bunların yirmi yedisinde namazla birlikte zikredilmesi sayısız hikmet, maslahat ve faydasının olduğuna delalet eder.  
Bunlardan bazıları ezcümle şöyledir:
*Zekât, her şeyden önce insanın, Allah'ın emrine itaat edip, kulluğunu göstermesinin en güzel nişanelerindendir. Çünkü zekât vermeyi Allah emretmiştir. Kulun vazifesi; öncelikle Rabbi tarafından emir edilen şeyi ( bila kaydı-şart) yaparak sadece ve sadece Allah’ın kulu olduğunu ispat etmektir.
*Zekât, kişiyi günah kirlerinden temizler. Cimrilik gibi ruhi bir hastalık olan dertten kurtarır. İnsandaki, aşırı mal sevgisini kırıp, Allah sevgisinin ön plana geçmesini sağlar. Böylece müzekki dünyada bahtiyar, ahirette berhudar olur.
*Aksi halde cimriliğin yaygın olduğu fert ve toplumlar hiçbir şekilde iflah olmazlar. O yüzden ayeti celilede: “فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَاسْمَعُوا وَأَطِيعُوا وَأَنفِقُوا خَيْرًا لِّأَنفُسِكُمْ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ   = O halde gücünüz yettiğince Allah'a isyandan kaçının. Dinleyin, itaat edin, kendi iyiliğinize olarak harcayın. Kim nefsinin cimriliğinden korunursa işte onlar kurtuluşa erenlerdir.” (Teğabün, 16) buyurulmuştur.
* Peygamberimiz: “Fakirlik küfür olayazdı” buyurmaktadır. Zekat sa’yesinde fakirin böyle bir tehlikeye düşmesini önlemek; fakru-zaruret içinde olma endişesi ve kalma ıztırabını –biraz olsun- hafifletmektir.
* Namaz bedenin, zekat malın, sadaka da sıhhat-afiyette bulunmanın şükrüdür. Çünkü her nimet, şükür istilzam ettiği gibi eldeki nimetin ikame ve idamesi de yine şükür ile mümkün olur. Aksi halde şükrü eda edilmeyen nimet zevale mahkumdur. O itibarla Mevla-i Müteal şöyle buyuruyor: “وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِن شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ   = Hatırlayın ki Rabbiniz size: Eğer şükrederseniz, elbette (nimetimi) artıracağım; nankörlük ederseniz hiç şüphesiz azabım çok şiddetlidir! diye bildirmişti.
* Günümüzün Emperyalist-Materyalist veYahudi sistemlerinde olduğu gibi mal ve paranın sadece zenginler arasında dönüp durmasını engellemek için zekat emredilmiştir. Nitekim: “مَّا أَفَاء اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاء = Allah'ın peygamberine diğer memleketlerden tahvil buyurduğu fey'i (gelir) de Allah'a peygamberine, onun yakınlarına, yetimlere, yoksullara ve yolda kalmış kimselere verilir; yalnızca zenginler arasında dolaşan bir servet olmasın diye.
* Zekat, maddi-manevi bir kısım hastalıkların ilacıdır. Bir Hadisi Şerifte: “Hastalarınızı zekat ve sadaka ile tedavi edin” buyurmaktadır.
*Zekat veren insan hem vicdani ve hem de uhrevi azaptan kurtulur. Allah’ın emrine imtisal etmenin kalben itmi’nan bulmanın huzurunu, ukbada da mesüp olmanın sürurunu taşır.
*Afatı semaviye ve araziyenin, topyekün insanlar üzerine inmesine mani olur: “مَّا يَفْعَلُ اللّهُ بِعَذَابِكُمْ إِن شَكَرْتُمْ وَآمَنتُمْ وَكَانَ اللّهُ شَاكِرًا عَلِيمًا   =  Eğer siz iman eder ve şükrederseniz, Allah size neden azap etsin! Allah şükre karşılık veren ve her şeyi bilendir.”(Nisa, 147)
İş buna göre bu gün:
**Malın, canın ve sıhhatın en büyük şükrü, fert ve toplum yapısındaki takviye ve tahkimatın en güçlü desteği olan zekat, Müslümanlar arasında işlerlik kazanmadığı için İslam ülkelerinde bugün mali-iktisadi kriz ve sosyal buhran yaşanmaktadır.
**İslam fıkhına göre ceza suçun cinsine göredir. Kimi yiyip kimi bakınca ekonomik darboğaz, bereketsizlik ve huzursuzluklar (insanlık tarihinde görülmediği kadar) en hat safhaya çıkmış bulunuyor.  
* Zekatın bir başka meşru kılınma sebebi de: İslamın neşri ve İ’la-i kelimetilleh’in tervicidir.

Balkıca

Döviz
©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...