YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 162. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

          

ÖNDER ŞAHSİYETLER-II

İMAM AZAM EBU HANİFE
(VI)

c-)İcma
 Nazari olarak her asırda tahakkuku mümkün iken, esasta fiilen sahabe döneminde en zirve noktası gerçekleşmiştir. O yüzden icma-i sahabe bağlayıcı bir delildir. Öyle ki sahabe iki farklı görüşe ayrılsa bile ondan sonra üçüncü bir görüş ortaya konulamaz bu hüküm, aynı zamanda diğer Sünni mezhepler arasında da aynıdır. Ancak Hanefiler, bir sahabenin görüşü diğerleri arasında revaç bulmuş da aksine bir görüş belirten çıkmamışsa bunu bile bir İcma sayarlar. Bazı Hanefiler, Hulafa-i Raşidinden -en az- ikisinin ittifakını “icma” diye tesmiye ederler.

d-)Kıyas
Hanefi fukahası, reyci olması itibariyle, kıyası en çok kullanan kesimdir.. Hanefilerde kıyas iki anlama gelir: Biri teşbih ve temsil manasınadır ki edille-i şer’iyede “kıyası fukaha” dediğimiz budur. Rakının, sarhoş etme illeti ile şaraba benzetilerek hürmetinin ortaya konulması gibi. İkincisi de haberi ahadın, haber-i mütavatire arz edilerek yapılan kıyaslardır.

e-)İstihsan
Bir maksattan dolayı kaide-i külliye veya kıyası terk ederek istisnai=(İstihsani) bir yolla meseleyi çözmektir. Başka bir ifade ile kıyasa aykırı hüküm vermektir. Mesela savaşta ric’at hareketi gerçekleştirilirken buna engel olan bütün eşya ve hayvanatın, düşmanın eline geçip onu techiz ve takviye etmesin diye itlaf edilmesi; yine düşmanın hızını ve gücünü kesmek için kalan yiyecek ve içeceklerin zehirlenmesi gibi.
Aynı şekilde, düşman tarafından sarılan bir İslam şehrinde, açlık ve susuzluktan dolayı toplu ölüm tehlikesi karşısında, canlı kalkan olarak kullanılan müslüman esirlerin öleceğini bile bile -bil-mecbur- düşmana ateş etmek (istihsanen) caizdir.

f-)Kavl-i Sahabe
Sahabenin sözü bir ise bunun adı İcma’dır. Ayrı ayrı ise İctihad’dır ki herhangi birisiyle amel edilebilir. Nitekim İmam-ı Azam, hüküm istimbat etme metodolojisini şöyle açıklamıştır: Önce Allah’ın kitabına bakarım, orada bulursam, onunla amel ederim. Bulamazsam, Sünnet-i Rasüle bakarım, aradığımı bulursam, o, bana kafidir. Bulamazsam gavl-i sahabeye giderim, onların içtihatlarından istediğimi alırım. iş  Nesaiye ve İbrahim En-Nehaiye  kalırsa ben de ictihat ederim.

g-)Şer’u  men kablena
Önceki şeriatlar da, hüküm vaz’ etme hususunda, yardımcı bir delildir. Bir şartla ki Allah ve Resulü tarafından açıkça ifade edilmiş olacak. İslam Hukukundaki “Müheyee” (devre mülk) meselesi: Salih (a.s) ın devesi ile ümmeti arasında, suyun günlere taksim edilmesi gibi. (El-Kamer, 28)

h-)Örf- adet: Hanefilerin çokça kullandığı yine fer’i bir delildir.
I-)İstishab
Bir şeyi, eski bulunduğu minval üzere bırakarak ona göre muamele etmektir. Aksi sabit olmadıkça bir insanı suçsuz saymak, eşyayı temiz kabul etmek; me’külat ve meşrubattan olanları da mubah görmek gibi.

Balkıca

Döviz
©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...