YAZARLARIMIZ
BAYDD

Önceki Yazısı<< 129. YAZISI >>Sonraki Yazısı

Hikmet Adem

HİKMET ADEM

 

             İSLAM TARİHİNDE ÖNDER ŞAHSİYETLER

                                  İMAM- I  BUHÂRΠ  (194-256/810-869)
(III)

f)- Eserleri
Câmiu's-Sahîh;  İslâm'ın ilk dönemlerinde hadislerin, Kur'an'la karışması söz konusu olduğundan, yazılması yasaktı. Sonraları Kur'an-ı Kerîm, kitap haline getirilip, çoğaltılınca, ona her hangi bir şeyin karışması engellendi.
Sahabe nesli bütünüyle vefat etmiş, İslâm ülkeleri genişlemiş, değişik düşünceler ortaya çıkmıştı. Bu nedenlerle hadislerin toplanmasının yararlı olacağına inanıldı ve tedvinine başlandı.
Buhârî'nin, Câmiu's-Sahîhi meydana getirmesi iki sebebe dayanmaktadır. Birincisi, hocasının kendisinden böyle bir istekte bulunması, ikincisi de kendisinin görmüş olduğu bir rüyadır.
Buhârî,  sadece  sahih olduğu sabit olan hadisleri koyduğu kitabını yazmakla, hükümlerin kaynaklarını bulmada önemli bir hizmeti yerine getirmiştir. İmam Buhârî, ayrıca bu eserle kendisinden önce yaşamış mezhep imamlarının dayandığı temellerin sağlam olduğunu, hiç birinin kişisel görüşle fetva vermediğini ortaya koydu.
Ondan sonra gelen muhaddisler, hadis çalışmalarının sınırlarını az çok belirlemiş oldular. Bütün Ulama-i İslam Buhârî'nin eserine büyük önem verdiler.
Özellikle “sahih hadis” konusunda onun eserinin ortaya koyduğu gerçekleri ve şartları kabul ettiler, onu numune aldılar. O, (bila-kayd-ı şart) hadiste  “Şeyh ve hakim” olarak değerlendirildi.
Buhârî, bu eseri meydana getirirken çok hassas davrandı. Eserine aldığı hadisleri, altı yüz bin hadisin içinden seçti. Sahih hadis (kriter) lerinin dışında kalanları eserine almadı. Hatta eserin kabarmasını önlemek için sahih hadislerin bile bir kısmını almamıştır.
 Câmiu's-Sahih'te yer alan hadislerin sayısı yedi bin iki yüz yetmiş beştir. Bazı hadisler değişik kitap (bab)larda (birden fazla) geçmektedir. Mükerrerler çıkarıldıktan sonra geriye kalan hadis sayısı dört bin'dir.
Câmiu's-Sahih'te hadisler, konularına göre; kitaplara, her kitap da kendi arasında bâblara ayrılmıştır. Eserde, üzerinde ihtilaf edilmeyen hadislere yer verilmiş, râvilerin sika  olması hususuna bilhassa dikkat edilmiştir.
 Râviler, birbirine(müselselen) bağlanarak ilk kaynağa(Rasulullaha) kadar götürülmüştür. Hadisleri, ravilerde aranan ( adl, zabıt) gibi hassas ölçülere vurduktan sonra sahih kabul edip, uymayanları reddetme çığırını açan İmam-ı Buhârî olmuştur.
O'ndan sonra gelen âlimler, bu yoldan giderek sahih hadisleri zayıf ve uydurma olanlarından ayırmaya devam etmişlerdir. Sahih hadis kitabı yazanlar çok olmakla beraber, Buhârî kadar hassasiyeti  ileri götüren (hiç kimse ) olmamıştır.
 Hadis kabulünde kendine has, çok dar bir yolda tek olması, onun İslâm ümmeti arasında müstesnâ bir şöhret ve güven kazanmasına sebep olmuştur.
C. Sahih'in nerede telif edildiği hususunda değişik görüşler vardır. Buhârî, hadis almak için gittiği her yerde eserine ilavede bulunmuştur. Binaen aleyh hayatı ilim yolunda seyahatlerle geçen bir insanın, on altı yıllık çalışmasının mahsulü olan bu eserin telifini bir bir mekana tahsis etmek mümkün değildir.
Câmiu's-Sahih'te yer alan kitap (bölüm) sayısı doksan yedi, bâbların sayısı üç bin dört yüz elli kadardır. Üç râvili hadislerin sayısı da yirmi ikidir. Değişik senetle gelen hadisler Sahih'te yer almaktadır. Ancak aynı senet ve aynı metinle birden fazla yerde zikredilen hadislerin sayısı yirmi üç kadardır.
Kur'an'dan sonra ana kaynak olan Buhârî'nin Sahih'i ile Müslim'in eserine Sahih adı verilmektedir. İkisine birden "Sahihayn "* denilir. Diğer dört hadis kitabına da "Sünen", altı hadis kitabının hepsine birden "Kütübü Sitte" denilmektedir.
Buhârî'nin bu eserine ait bir çok şerh yazılmış ve üzerinde çalışmalar yapılmıştır. En meşhur şerhleri: Aynî'nin Umdetu'l-Kari, Askalani'nin Fethu'l-Barî ve Kirmâni'nin Kevâkibü'd-Derârî, adlı eserleridir.

 İmam-ı Buharinin Câmiu's-Sahih dışında, şu eserleri vardır:
Et-Tarihu'l Kebir: Hadis ricaline ait önemli bir eserdir. Sahasında ilk yazılanlardandır. Buhârî bunu henüz onsekiz yaşında iken Rasûlullah (s.a.s.)'ın kabri başında mehtaplı gecelerde yazmıştır.
Et-Târihu'l-Evsât: Tarihu'l Kebir'in kısaltılmışıdır. Bazı yazma nüshaları mevcuttur. İ. Hacer El-Askalani, Tehzibû't- Tehzib isimli eserinde bundan nakiller yapmıştır.
Et-Tarihu's-Sağîr: Tarihu'l Kebir'in bir özetidir.
Kitâbu Zuafâi's- Sağîr: Zayıf ravilerin hallerinden bahseder. Hindistan'da 1323 ve 1326 tarihlerinde basılmıştır.
Et-Tarihu fi Ma'rifeti Ruvati'l-Hadîs ve Nükâti'l Âsâr ve's Sünen ve Temyizü Sikatihim min
Züafâihim ve Târihu Vefâtihim: Küçük bir risâledir.
Et-Tevârîhu'l Ensâb: Bazı şahısların özel hallerinden bahseder.
Kitâbu'l Künâ: Râvîlerin künyelerinden bahseden bir eserdir.
El-edebü'l-Müfred: Ahlâk hadislerini toplayan bir eserdir
Refu'l-Yedeyn fi's-Salati: Namazda el kaldırmakla ilgili bir risâledir.
Kitâbu'l-Kıraati Halfe'l-İmam: Namazda imamın arkasında okuma hakkında yazılmış bir risâledir. Hayrü'l Kelâm fi Kıraati Halfi'l İmam adıyla Orduca çevirisi ile beraber 1299'da Delhi'de, ayrıca 1320'de Kahire'de basılmıştır.
Halku'l-Ef'ali'l-İbâd ve'r-Redd Ale'l Cehmiyye: Cehmiyye mezhebinin görüşlerini reddeden bir kitaptır.
El-Akîde yahut et-Tevhîd:  Akaid konusunda yazılmış bir eserdir.
Abarü's Sıfat: Hadisle ilgili bir eserdir ve bazı kütüphanelerde yazma nüshaları mevcuttur.
Bunlardan başka kimi kaynaklarda İmam Buhârî'ye ait olduğu zikredilen şu kitapların ismini de görmek mümkün:

Birru'l Valideyn, El-Camiu'l Kebir, Et-Tefsirü'l Kebir, Kitabü'l Hibe, Kitabü'l Eşribe, Kitabu'l Mebsut, Kitabü'l İlel, Kitabü'l-Fevâid, Esmü's Sahâbe, Kitabu'z-Zuâfa, El-Müsnedü'l-Kebir, Sülâsiyyât.
Balkıca

Döviz

 

 

 

©COPYRIGHT BY MURAT TAKIM BAYDD Başlık küçük alt
DUYURU 18!
2016-2017 eğitim yılında burs almaya hak kazanan ve tek seferlik yardım hakkı kazanan öğrenciler belirlenmiştir. Öğrenciler durumlarını aşağıdaki linkten T.C. Kimlik Numaraları ile veya Öğrenci Numaraları ile sorgulayabilirler. Burs ve yardım verilmesinde katkısı olan herkese yapmış olduğu katkılardan ve emeklerinden dolayı teşekkürlerimizi sunarız.
SONUÇ SORGULAMAK İÇİN TIKLAYINIZ...